Links wint overweldigend bij lokale verkiezingen in Italië

ROME, 17 NOV. Bij lokale verkiezingen gisteren in Italië heeft links een overweldigende overwinning behaald. De positie van het centrum-linkse kabinet van premier Romano Prodi wordt hierdoor versterkt. Voor de rechtse oppositie dreigt een diepe crisis.

In drie van de vier grote steden waar werd gestemd, hebben de linkse kandidaten zo overtuigend gewonnen dat daar over twee weken geen tweede ronde nodig is. De kiezers van Rome, Napels en Venetië bevestigden de zittende burgemeesters met percentages die lopen van 60 tot 73 procent, zo blijkt uit exit polls en de eerste uitslagen. Van de grote steden kreeg alleen in Genua geen van de kandidaten een absolute meerderheid.

Sommige rechtse politici praten over Bulgaarse percentages die erop zouden wijzen dat links een regime aan het vestigen is dat alle tegenstanders de mond snoert. Maar anderen zeggen dat de fout allereerst in eigen kring moet worden gezocht. Instemming met de koers van het kabinet en persoonlijke populariteit van een aantal burgemeesters verklaren de triomf van links maar ten dele. De rechtse oppositie heeft nergens geloofwaardige kandidaten in het veld weten te brengen.

De positie van mediamagnaat Silvio Berlusconi als leider van de Alliantie van de Vrijheid, zoals hij het rechtse oppositieblok noemt, staat zwaar onder druk. “Dit is een nederlaag voor de Alliantie van de Vrijheid”, zei Francesco Pera, lid van Berlusconi's partij Forza Italia. “De Alliantie van de Vrijheid bestaat niet meer.”

Berlusconi zelf beperkte zich tot een laconiek commentaar dat de uitslag de opiniepeilingen bevestigt. “Er zijn geen verrassingen”, zei hij gisteravond. Zijn bondgenoten morren. De kleine centrum-rechtse partijen die tot nu toe hebben samengewerkt, overwegen uit de alliantie te stappen en te gaan samenwerken met het centrum-linkse kabinet. Gianfranco Fini, leider van de Nationale Alliantie, de voormalige neofascisten, zou zichzelf losser willen opstellen van Berlusconi. Fini is in opiniepeilingen populairder dan zijn bondgenoot.

De omvang van de overwinning zorgt zelfs bij links voor onrust. “Het electoraat dreigt geen geloofwaardig referentiepunt meer te hebben in centrum-rechts. Geen enkele Europese democratie kan functioneren zonder een oppositie als alternatief”, zei de filosoof Massimo Cacciari, die is herkozen als burgemeester van Venetië.

In totaal konden ruim tien miljoen Italianen gaan stemmen, voor meer dan vierhonderd burgemeestersposten en gemeenteraden. Premier Romano Prodi interpreteert de zege van de kandidaten van zijn centrum-linkse Olijf-coalitie als een steun voor het kabinetsbeleid, waarin de toetreding tot de Economische en Monetaire Unie centraal staat. De grootste winnaar was Antonio Bassolino, burgemeester van Napels. Hij heeft volgens voorlopige uitslagen 73 procent van de stemmen gekregen. Maar ook Cacciari in Venetië en Francesco Rutelli in Rome boekten een persoonlijke overwinning, met respectievelijk 64 en 62 procent van de stemmen.