Leider Franse communisten overleden

PARIJS, 17 NOV. Georges Marchais, die ruim 22 jaar de eerste secretaris van de Franse communistische partij was, is zondag op 77-jarige leeftijd overleden. Hij kampte al vele jaren met hartproblemen. Met hem is de laatste grote Franse stalinist van het toneel verdwenen.

Het partijblad L'Humanité getuigt vanmorgen, in navolging van wat de huidige partijleider Robert Hue gisteren al zei, van de 'emotie' die dit overlijden teweegbrengt. Zonder met zoveel woorden te zeggen dat een groot voorman is heengegaan. Marchais heeft de aanwijzing in '94 van de (nu 51-jarige) hervormingsgezinde Hue wel eens aangemerkt als 'de grootste fout in mijn carrière'.

Volgens anderen was dat veeleer zijn vasthouden aan de harde Moskou-lijn. Marchais keurde in '56 de Sovjet-inval in Hongarije en nog in '80 het Sovjet-ingrijpen in Afghanistan goed. Van de communistische ervaring in Oost-Europa noemde hij “de balans al met al positief”. Chroestsjov vond hij veel te vrijzinnig, met Brezjnev onderhield hij de meest hartelijke betrekkingen. De perestrojka van Gorbatsjov achtte Marchais heilloos.

Op de dood van Marchais is in Frankrijk met respect gereageerd. President Chirac liet uit Azië weten er met “tristesse” van te hebben kennis genomen. Hij had de “de kracht van zijn overtuiging” ervaren. Premier Jospin noemde de overleden PCF-leider “een man van het volk”, “een van de meest kleurrijke figuren van ons politieke leven”, die “aan de wieg stond van linkse samenwerking en er ook weer een eind aan maakte” - de communisten hielpen François Mitterrand in 1981 aan de meerderheid waarmee hij zijn veertienjarig verblijf in het presidentieel Elysée-paleis kon aanvangen. Volgens Jospin zag Marchais in dat het communisme zich moest ontwikkelen, maar te laat.