Façade voor commercie

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns omschreef de nietszeggende, toeristische onderdelen van staatsbezoeken ooit als 'bedrijvig niets doen'. De plaatjes en de praatjes horen er nu eenmaal bij, zo meende hij. Ze zijn niet alleen een eerbetoon aan 's lands cultureel erfgoed, ze vormen ook een aardige façade waarachter politici, diplomaten en in toenemende mate zakenlieden hun bedrijvige, echte werk kunnen doen.

Terwijl koningin Beatrix vorige maand Helleense kunstschatten bezocht tijdens haar staatsbezoek aan Griekenland, voerden Nederlandse en Griekse diplomaten koortsachtig overleg aangaande de Griekse toetreding tot het verdrag van Schengen. En tijdens de majesteitelijke klimtocht op de Borobudur in Indonesië sloten meegereisde Nederlandse zakenlieden lucratieve contracten met Indonesische partners. Bovendien brachten de captains of industry de koningin in een dusdanige positie dat ze samen met die zakenpartners, lachend en wel, op de foto moest. Dat laatste liet de majesteit overigens niet op zich zitten. Tijdens haar volgende staatsbezoek waar een grote handelsmissie meereisde, vorig najaar aan Zuid-Afrika, nam ze revanche en hield minister Wijers en zijn commerciële gezelschap op grote afstand van haar eigen, officiële programma.

Staatsbezoeken, hoe toeristisch verpakt ook, scheppen een goodwill en sfeer waarin het prettig politiek en commercieel zakendoen is. Daar komt nog bij dat regimes die zelf over een monarchie beschikken, blij zijn een staatkundige soortgenoot te kunnen ontvangen - 'gelijkgestemden', zoals Beatrix 'ons soort mensen' ooit fijntjes omschreef. Landen die in een ver verleden de monarchie overboord hebben gegooid, zoals Egypte in 1952, dompelen zichzelf in een bad van nostalgie als er een koning op visite is. Wat dat aangaat zit koningin Beatrix deze week goed. Internationale societybladen worden goed bijgehouden in Kairo. Nederlanders aldaar verbazen zich over de gedetailleerde kennis van jonge Egyptenaren van het liefdesleven van de kroonprins.