Dansen met woestijnzand in de laarzen

Voorstelling: Privé-Story door het Onafhankelijk Toneel; Concept: Ton Lutgerink i.s.m. Dirk Groeneveld (teksten), Marc Warning (vormgeving), Mirjam Koen (eindregie); Choreografie en dans: Ton Lutgerink; Muziek: Harry de Wit. Gezien: 13 nov., O.T. Theater Rotterdam. Aldaar t/m 14 dec. Daarna tournee. Inl. (010) 476 90 29.

Wie ben ik? Ben ik geworden wie ik wilde zijn? Ben ik wat de anderen in me zien? Over die vragen gaat Privé-Story, na Man in haast (1990) de tweede solodansperformance van Ton Lutgerink. Een wat oudere man onderneemt in de beslotenheid van zijn kamer een zoektocht naar zichzelf. Heeft hij de dromen, die hij ooit had, verwezenlijkt? Met eenvoudige middelen roept Lutgerink het beeld op van de eenzame cowboy. Via een laddertje klimt hij op een stalen paard een galoppeert door een imaginair Wilde Westen. Liggend onder een paardendeken met een kampvuurtje en een doosje waar krekelgeluiden uitkomen suggereert hij een nacht in de open lucht. Humor komt om de hoek kijken als hij na een dansje woestijnzand uit zijn laarzen schudt. Was dit cowboybestaan ooit zijn diepste verlangen? Alleen het schoeisel en de eenzaamheid blijven uiteindelijk over van deze jongensdroom.

Met de liefde is het ook nooit wat geworden. Op 'I want you' van Elvis Costello wringt hij zich melancholiek in bochten tot hij de cassetterecorder met een klap uitzet. De buitenwereld dringt in de kamer door in de vorm van stemmen die iets over hem vertellen. De overbuurvrouw bespiedt hem bij het begluren van andere buurvrouwen en vraagt zich af of hij weet dat zij hém weer begluurt en of hij daarvan geniet. Een cafébezoekster die hem al achttien jaar onveranderlijk en onopvallend op zijn vaste stek achter zijn glas ziet zitten stelt hem zich voor als een geurloze man. En een meisjesstem beschrijft hem als de zonderlinge buitenstaander waar de wildste roddels de ronde over doen. Of als het gepeste jongetje; ze kleedden hem uit en riepen de meisjes. Ze kennen hem zonder hem echt te kennen. Is hij wat zij zien?

Lutgerink wil in zijn dansen zo dicht mogelijk bij alledaagse beweging komen. Hij zoekt grenzen op. Wanneer wordt beweging dans? Is denken dans? We zien een bedachtzame, door gedachten gekwelde man die vertedert door zijn wat houterige, onhandige manier van dansen. Zijn spel is natuurlijk, hij zendt geen moment de boodschap 'ik speel' uit.

De makers beoogden een gelijkwaardig aandeel van dans, performance, muziek, vormgeving en tekst. Maar de voorstelling leunt volledig op Lutgerinks performance-kwaliteiten. Zijn geconcentreerde uitvoering is de voornaamste reden om te blijven kijken naar deze navelstarende man. En dat krijg je niet cadeau, want het stroeve ritme van de voorstelling sluit de toeschouwer vaak buiten.

    • Marianne Valkenburg