Rechtse politie doet de Grieken opschrikken

In Griekenland is opwinding onstaan over een video waarop te zien is hoe politie-agenten uiting geven aan rechtse sympathieën.

ATHENE, 13 NOV. Het Griekse parlement wijdt eerstdaags een debat aan de affaire van de 'video van Thessaloniki', die ook in Athene grote deining heeft veroorzaakt. Het gaat om een video van ruim vier jaar geleden die deze week op de media is vertoond en waarop men ziet hoe ongeveer 40 politiemannen in een bos even buiten Thessaloniki een feestgelag houden, geheel in de sfeer van de kolonelsdictatuur van 1967 tot 1974. Ze dansen en zingen bij de marsliederen van de junta, dragen het embleem van die periode - de vogel Phoenix die uit zijn as herrijst - en schieten daarbij naar hartelust hun geweren leeg. Er klinkt ook een koningsgezind lied - enigszins tegenstrijdig omdat het de junta is geweest die koning Konstantijn heeft verdreven.

Wat het meest aanstoot gaf waren de beelden van een gelijktijdig gehouden namaak-doopplechtigheid, waarop men ziet hoe in een riviertje een vrijwel naakte jongeman water, wijn en modder over zijn lichaam krijgt bij formules, aan het orthodoxe doopritueel ontleend. Hij moet ook een kruis slaan, maar doet dat onhandig. De indruk overheerst dat het om een Albanese illegale arbeider gaat ten koste van wie de politiemannen zich vrolijk maken. Enkele deelnemers verklaarden later dat het een aankomend poitieman was geweest die een soort ontgroening doormaakte.

Op de video waren functionarissen, die intussen hoge posities hebben gekregen, duidelijk te herkennen. Enkelen lachen of zwaaien naar de camera. De video is duidelijk door de feestvierders zelf gemaakt en pas later in andere handen gevallen. Ze is in circulatie gebracht door Paraskevás Paraskevópoulos, een afgevaardigde voor Thessaloniki van de regerende socialistische partij Pasok. Hij zegt de video reeds geruime tijd in bezit te hebben gehad. Twee maanden geleden had hij ook de minister van orde, Roméos, in kennis gesteld, die nu verklaart dat er achter de schermen reeds een onderzoek aan de gang was. Daags na het openbaar maken van de video zijn nu twee hoge functionarissen die op de video meedansen, de plaatselijke chef van de Mobiele Eenheden en die van de dienst Bijzondere Taken, geschorst.

Afgevaardigde Paraskevópoulos zegt, pas tot de openbaarmaking te zijn overgegaan na de gebeurtenissen van 30 oktober. Op die dag werd er in Thessaloniki een congres gehouden van Griekse en Turkse ondernemers, die beraadslaagden over de mogelijkheid tot vrede tussen de beide nabuurlanden in navolging van de beide leiders Venizelos en Atatürk, die in 1931 tot een vriendschapsverdrag kwamen in weerwil van de voorafgaande bloedige gebeurtenissen. Naar deze twee was ook het symposion genoemd. Een der voornaamste gastheren was Jannis Boutaris, Griekenlands bekendste wijnhandelaar.

In uiterst rechtse kringen was al eerder het gerucht verspreid dat een centrale boulevard in Thessaloniki, die van de heilige Dimitrios, naar Atatürk, die in deze stad is geboren, zou worden genoemd. Opgehitst door ultra-nationalistische politici, alsmede de plaatselijke bisschop, trachtten enkele honderden burgers het congres te verhinderen door het hotel waar het zou worden gehouden, te belegeren. Dit ging gepaard met kreten als “een goede Turk is een dode Turk” en “,Turken, Mongolen, Moordenaars”. De politie nam een overwegend passieve houding in, en dit laatste fenomeen bracht afgevaardigde Paraskevópoulos er toe, de video prijs te geven.

Hij werd daarbij vooral ook ingegegeven door de herinnering aan 1963, toen in dezelfde stad de linkse afgevaardigde Lambrakis om het leven kwam door toedoen van rechts-extremistische elementen, die - naar bij later onderzoek en bij het proces bleek - actieve of passieve steun hadden tot in de hoogste lagen van het politie-apparaat. Het was na deze affaire dat de toenmalige rechtse premier Karamanlis openlijk verzuchtte: “Wie regeert eigenlijk dit land?”

Minister Romeos reageerde in eerste instantie bagatelliserend: het ging om overgebleven 'druppels' uit de juntaperiode die daarnaar nog steeds 'nostalgie' koesterden. In perscommentatoren wordt echter ongerustheid uitgesproken over het fenomeen dat deze 'druppels' zo hoog konden stijgen in het apparaat.