Grote kloof tussen burger en bestuur op Vlieland

De komst van honderd asielzoekers naar Vlieland lijkt brandstof te zijn voor een smeulend vuur binnen een kleine, geïsoleerde gemeenschap.

VLIELAND, 15 NOV. De komst van honderd asielzoekers naar Vlieland heeft volgens veel eilanders aangetoond hoe ver de politiek afstaat van de 'gewone' burger. Hoewel een meerderheid van 1.150 inwoners op het Waddeneiland tegen de komst van honderd vluchtelingen is, herriep de gemeenteraad afgelopen woensdag zijn eerder genomen besluit om dit aantal te weren.

Zelfs voorstanders van de opvang vinden deze ommezwaai - van de VVD, die met vijf van de negen zetels de absolute meerderheid in raad en college vormt - opmerkelijk. De “minachting van de democratie” zit menig eilander hoog. Niet alleen deze kwestie bewijst de politieke onkunde, is het gevoel op het eiland. De cultuur van vriendjespolitiek en politieke arrogantie hebben de bestuurders vervreemd van de burger. Bestuurders op Vlieland slaan deuren snel dicht, zo wordt beweerd.

Alles wat van de wal - dus ook uit Den Haag - komt wordt al snel als bedreigend ervaren. Als voorbeeld wordt de Nationaal Park-status genoemd, die Schiermonnikoog al de nodige miljoenen opleverde, maar waarvan Vlielandse bestuurders alleen maar de beperkende regels en voorschriften zagen. Bezuinigingen waren het gevolg. Zo moest de bibliotheek woensdagmiddag dicht. Een andere grief vormt de woningnood. Oud-raadslid M. de Gorter (PvdA): “Er staan veel vakantiewoningen driekwart van het jaar leeg, terwijl de woningnood onder eilanders groot is. Daar wordt te weinig aan gedaan.” Op een wachtlijst staan tientallen vooral jonge woningzoekenden, die soms vijf of zes jaar op een woning moeten wachten.

Sommige Vlielanders hebben het mismoedige gevoel dat hun eiland wordt bestuurd door 'zwakbegaafden'. “Het recruteren van politieke zwaargewichten in de kleine gemeenschap is een heidens karwei”, zegt een anonieme bron. De plaatselijke bakker en slager zijn beiden part-time wethouder (VVD) en de PvdA-burgemeester worstelt met een drankprobleem. Bij de Friese commissaris der Koningin Hermans ligt een aantal klachten van eilanders tegen het optreden van de burgervader. Zijn drankgebruik maakt hem niet alleen ongeschikt voor het ambt, maar ook politiek chantabel, zo zeggen verschillende bronnen.

Het gevoel overheerst, dat de problemen te complex zijn om adequaat te worden opgelost door goedwillende amateurs, die nauwelijks beschikken over enig abstractievermogen en niet voldoende berekend zijn voor hun taak. “In een kleine vijver ben je hier een geweldige vis”, stelt een eilander. De zelfcensuur op Vlieland, waar iedereen iedereen kent, is groot. Weinigen die over de gevoelige problematiek praten, willen met naam en toenaam in de krant.

Voor velen is het duidelijk dat zaken en personen op Vlieland zelden worden gescheiden. De VVD spreidt een 'arrogantie van de macht' ten toon, waar raadslid W. Gieles (PvdA) zich flink aan ergert. “Ze voeren een totalitair bewind en dat is niet makkelijk. Ze doen alleen wat ze zelf willen en nemen niets aan van andere partijen.” Als voorbeeld noemt hij het opgeknapte armenhuis bij de kerk dat een horecabestemming krijgt, zeer tegen de wil van de plaatselijke horeca in. “Er wordt niet geluisterd. Je wordt weggestemd.”

Invloedrijk binnen de VVD is de familie Westers. Nazaten van Groningers die op een klomp en een schoen naar het eiland trokken op zoek naar nering. De broer van wethouder/bakker F. Westers is oud-raadslid. H. Westers (VVD), eigenaar van een aantal horecagelegenheden, is tevens voorzitter van de eilander VVV. Slager/wethouder D. Visser's zoon is makelaar en betrokken bij de overdracht van De Vliestroom, waar de asielzoekers komen. “Pure belangenverstrengeling”, zegt W. Driessen, die op Vlieland een tweede huis heeft. Mensen die connecties hebben, krijgen snel iets gedaan, terwijl anderen jaren moeten wachten. Gieles: “Als iemand buiten de directe VVD-kring iets gerealiseerd wil hebben, kan dat vrij lang duren. Terwijl het anders binnen weken geregeld is.”

“Veel wordt op Vlieland met de mantel der liefde bedekt”, weet De Gorter. Toch kan de vlam ook snel in de pan slaan. Bij oud-wethouder Renier vloog enkele jaren geleden een steen door de ruit. Vorige week leek een malicieuze fotomontage opnieuw de tegenstellingen op het ogenschijnlijk zo rustige Waddeneiland aan te scherpen.

    • Karin de Mik