Eerste procesweek geeft groep rond Etienne U. een gezicht; 'De Generaal weet van niets'; 'De Boekhouder', alias 'Paps', zou de hasjhandel voor Etienne U. vanuit zijn tuinhuisje regelen

De eerste week van het proces tegen 'drugsbaron' Etienne U. stond in het teken van de criminele organisatie waarvan U. de leider zou zijn. “Je zit bij de Delta, je moet afpersen.”

AMSTERDAM, 15 NOV. 'De Generaal' gaf opdrachten, 'Paps' hield de boekhouding bij, 'Ciet' incasseerde het geld en 'Tonnie' deelde zo nodig “een tikkie” uit. De eerste zittingsdagen in het proces tegen de van grootschalige drugshandel verdachte Etienne U. en zes van zijn vermeende handlangers zijn vooral besteed aan het voorlezen van belastende getuigenverklaringen uit het strafdossier. De top van de zogenoemde Delta-groep begint een gezicht te krijgen.

De afgelopen week stond in het teken van de criminele organisatie waarvan U. en de zijnen volgens het Haarlems openbaar ministerie deel uitmaken. Het bewijzen van het bestaan van deze Delta-groep is het belangrijkste punt in de vervolging van U., nu de rechtbank heeft besloten dat buitenlandse drugshandel, wapenbezit en valsheid in geschrifte uit de dagvaarding moet worden geschrapt. Dit omdat het OM had verzuimd deze beschuldigingen op te nemen in het uitleveringsverzoek aan Frankrijk, waar U. begin dit jaar nog vast zat. De buitenlandse drugstransporten mogen in het proces wel aan de orde komen om het bestaan van een criminele organisatie te bewijzen.

Dus las rechtbankpresident mevrouw Van Os-Lang woensdag een verklaring voor van de Nederlander Jack W., een tussenpersoon die verklaarde dat Etienne U.'s vermeende rechterhand, de coffeeshophouder Citon C. ('Ciet'), hem grote partijen hasj leverde om vanuit Rotterdam naar Canada te verschepen. Dit transport op het schip de Orcadia werd vorig jaar onderschept bij het Amerikaanse Jacksonville. Jack. W. en diens afnemer, de Canadees George A., werden daarbij gearresteerd en hebben beiden verklaringen over internationale drugshandel van Etienne U. afgelegd.

Jack W. had ook melding gemaakt van zijn uitstekende contacten met 'De Generaal'. 'Generaal' Etienne U., ook wel 'de grote vriend' en, tot zijn afgrijzen, 'Eutje' genoemd, is de enige verdachte die zich niet steeds op zijn zwijgrecht beroept. Desgevraagd souffleert hij droogjes: “De Generaal weet van niets. Waarmee ik dus niet toegeef dat ik de Generaal ben.” Waarop zijn aanhang achter het glas van de publieke tribune maar eens stampvoetend begint te juichen.

Etienne U. blijft voor een vermeende hoofdrolspeler nogal lang in de coulissen. Alle beschuldigingen wijst hij beleefd-beledigd van de hand. Maar, zo bleek woensdag, U. werkt aan een boek. De Franse douane heeft bij zijn aanhouding een typoscript aangetroffen van geluidsbanden waarop U. over zijn leven vertelt. U. bevestigt daarin onder meer dat hij actief was in binnenlandse drugshandel. Zijn raadsman C. Korvinus protesteerde terstond tegen openbaarmaking van het stuk, omdat het 'fictie' zou zijn die bovendien onrechtmatig zou zijn verkregen door Nederlandse rechercheurs. De rechtbank beslist maandag.

De verdediging probeert bij voortduring aan te tonen dat in het Delta-onderzoek ontoelaatbaar bewijsmateriaal wordt gebruikt. Daartoe werd maandag O. Dros, leider van het onderzoek tegen U., gehoord. Dros betoogde evenwel dat zijn team 'diep doordrongen' was van de procesrisico's die ontoelaatbare methoden veroorzaken. De raadslieden en de officieren F. van Straelen en P. Bender hakketakten de rest van de week voort tijdens verhoren van andere rechercheurs, een verdachte-getuige en de Amsterdamse officier van justitie A. Mooij.

Corrupte contacten, contra-strategieën, het gebruik van geweld en intimidatie kunnen bewijs leveren voor het bestaan van een criminele organisatie rond Etienne U. “Het gaat niet alleen om wettig, maar ook om overtuigend bewijs”, zei rechtbankpresident Van Os-Lang. Want bij het voorlezen van belastende verklaringen die zich soms beperkten tot zinsnedes als “Bert zegt dat er weer intippelingen door jeweetwel gedaan worden” hadden de raadslieden Korvinus en A. Moszkowicz gevraagd welke strafbare feiten daar nu weer mee bewezen moesten worden.

Maandag was echter al gebleken dat met een veelheid aan details een tamelijk crimineel profiel is te schetsen. Toen concentreerden de getuigenissen zich op een andere verdachte uit de Delta-top, 'de Boekhouder' Edwin S.. Verdachte S., alias 'Paps' en 'de Poot', zou vanuit zijn tuinhuisje de administratie en de logistiek van de hasjhandel van Etienne U. hebben verzorgd. Volgens verklaringen van een ex-compaan regelde S. mensen om grote plakken hasj in een Amsterdamse loods in kleinere porties te verdelen. Ook zorgde hij voor de huur van transportbusjes, het stashen ofwel opslaan van dozen hasj op privé-adressen en verzon hij codes om te voorkomen dat afspraken en plekken over de telefoon werden genoemd. De semafooncode F333 betekende “Fout, gaat niet door”, en “het is goed met de hond” wilde zeggen dat de hasj ergens was opgeslagen. Edwin S. had 'klusjes' voor wie even krap zat en werd daarom “een peetvader, ook heel stipt en betrouwbaar in uitbetalen” genoemd. Bovendien bleek Edwin S. goed op de hoogte van het politie-onderzoek naar de Delta-groep. Op een spiegel in zijn huis is een papiertje met een datum en de vermelding: “inval, mogelijk FIOD” gevonden, en er zijn telefoontaps waarin S. onder meer meldt dat hij is gewaarschuwd door “die man van de politie”. “Ik ben gewoon gek op informatie verzamelen”, verklaarde S.

In de elektronische zakagenda van een derde zware jongen naast U., vond de politie een bestand van 3.900 kentekens. Deze Bert C., 'de schreeuwerd' wegens zijn stemvolume, lijkt degene die desgewenst intimidatie of geweld regelt. In een getapt telefoongesprek meldt een lijfwacht: “Bert zegt: je zit bij de Delta, je moet afpersen.” Ook verdachte Tonnie G. werd er blijkens tapgesprekken door zowel Etienne U. als Bert C. nogal eens op uitgestuurd om “tikkies”, of erger, uit te delen. Etienne U. noemt door hem geuitte bedreigingen nu een 'grapje'. “Voer 'em nou effe, zodat 'ie zit te shaken” had Bert C. gezegd tegen Tonnie, die soms vroeg of 'het ding' gebruikt dient te worden. Bert C., in de rechtzaal steeds worstelend met de zin “Ik beroep mij op mijn zwijgrecht”, zei deze keer “geen bezwaar, eh, geen commentaar”. Waarop de fans op de tribune weer loeiden.

Etienne U. lijkt intusssen vast van plan in zijn proces de gentleman met hersens te spelen. Maar zijn zelfbeheersing verdwijnt soms waar zijn ongeduld toeneemt. Na tal van schorsingen vrijdag, bitste hij richting rechtbankpresident: “Mevrouw. Wij zitten al een jaar achter het behang geplakt, voor iets dat we niet gedaan hebben.”