Strippen is zoiets als stelen; Mannen leren striptease door naar vrouwen te kijken

In speelfilms is de striptease simpel. Vrouwen kunnen het en ze doen het, zoals Demi Moore in 'Striptease' en Elizabeth Berkley in 'Showgirls'. Mannen moeten het strippen leren. In 'The Full Monty' van Peter Cattaneo proberen gewone mannen een dansje, maar erg overtuigd van hun talent en schoonheid zijn ze niet.

'The Full Monty' van Peter Cattaneo is te zien in twintig bioscopen. 'Striptease' is te huur op video.

Is het gek dat een paar recente films over striptease vooral een herinnering aan kinderen in het geheugen brengen? Misschien komt het doordat in twee van die films, de vorig jaar geflopte Hollywoodproductie Striptease en de nieuwe internationale hit The Full Monty, kinderen een belangrijke bijrol spelen. Zij zorgen voor de moraal: hun ouders moeten strippen om voor de kinders geld te verdienen. Misschien komt het ook doordat kleine kinderen van seks nog geen weet hebben. Voor de rest is hun fantasie in elke richting te sturen. Ik speelde met twee van die kleinen: ik liet een auto over het kleed rijden; een dinosaurus een bank beklimmen; Jozef in een put vallen en Floddertje in het bad zitten; ik werd een paard en een berg. Toen was het tijd om naar bed te gaan. “Waar is jouw nachthemd”, vroeg de driejarige. “Dan gaan we in bed knuffelen.” Ze trok aan mijn haar, ze ging op mijn benen zitten en ze legde haar handjes op een van mijn borsten. Ze liet ze daar lang liggen.

Kleine kinderen weten wat benen zijn en wat armen doen; ze weten dat oren horen en neuzen ruiken. Maar borsten kennen ze niet. Ze hebben nog niet geleerd dat het lichaam gecodeerd is, als een Hollands bos vol verbodsbordjes. Voor hen is een borst vlees, als een schouder of een dij. Een penis is een grappig ding om aan te trekken, zoals een vriend vertelde die wel eens met zijn zoontje in het bad gaat.

Zulke onbevooroordeelde aanrakingen, deze aseksuele intimiteit, doet even vergeten wat borsten en penissen de rest van de volwassen tijd zijn: te klein, te groot of te slap - dingen die pas plezier geven nadat je je er zorgen over hebt gemaakt. Of dingen die zo mooi zijn dat je er geld mee kunt verdienen. Zouden er vrouwen zijn die zich nooit hebben afgevraagd of ze er wel goed genoeg uitzien om met hun lichaam aan de kost te komen? Een bezoek aan een topless bar of een stripteasetent lijkt mij voor een vrouw oneindig veel ingewikkelder dan voor een man. Afkeer en opwinding kunnen zich daar vermengen met afgunst en opluchting. Zo gezien is strippen net zoiets als stelen of liegen: je wilt het wel kunnen, maar niet doen.

Ballerina

Vrouwen in films maken zich over zulke dingen nooit zorgen. Ze doen het en ze kunnen het, zoals Demi Moore het kan in Striptease van Andrew Bergman en Elizabeth Berkley in Showgirls van Paul Verhoeven en, ouder voorbeeld, Anna Karina in Une femme est une femme van Jean-Luc Godard. Er zijn mannen voor nodig om het niet te kunnen, en het is veelzeggend naar welke film die kijken om het te leren. In The Full Monty, het regiedebuut van de Brit Peter Cattaneo, kijken zes mannen en een jongetje naar Flashdance (1983) van Adrian Lyne, waarin Jennifer Beals 's avonds in een bar danst en in haar vrije tijd oefent om ballerina te worden. Voor het bardansen heeft een vrouw kennelijk geen oefening nodig; het is een aangeboren talent. Doordat de mannen het strippen moeten leren is The Full Monty al grappiger en eerlijker dan Striptease, waarin de FBI-secretaresse die Demi Moore speelt na haar ontslag zo aan het werk kan in de Eager Beaver.

Dat ook vrouwen het strippen moeten leren toont weer een andere film. In Love Serenade (1996) van de Australische Shirley Barrett probeert het wereldvreemde maagdje Dimity (Miranda Otto) verleidelijk haar kleren uit te trekken in de huiskamer van een verlepte discjockey. Niets werkt mee: niet haar grote witte broek en haar tierelantijnloze b.h., niet haar bleke huid en haar onbeholpen bewegingen en zeker niet haar triomfantelijke blik als ze al het andere heeft uitgekregen. Om te blozen zo pijnlijk is deze striptease. Onschuld is kennelijk alleen erotisch als ze gespeeld wordt, zoals het meisje in schooluniform in Atom Egoyans afschuwelijk broeierige Exotica liet zien.

Toch ben je blij dat Dimity nooit de cursus striptease op video heeft gezien waarover het erotisch magazine op televisie van Veronica onlangs informeerde. Je moet er niet aan denken dat vrouwen thuis dezelfde erotische clichés ten beste geven als op de televisie. Maar waarschijnlijk is daar geen ontkomen aan. De fantasie van de thuisstripper is vast niet groter dan die van de thuiskok.

Gaz (William Carlyle), de hoofdpersoon van The Full Monty, heeft nog een ander voorbeeld dan Beals in Flashdance. Hij is via het wc-raampje binnengedrongen op een ladies night van The Chippendales. Sinds de oprichting van deze groep begin jaren tachtig is het strippen van mannen voor vrouwen een industrie geworden. Het bijwonen van een optreden is een populair uitje voor maidenparty's en verjaardagen. In The Full Monty ziet Gaz de Chippendales als teken van het feit dat vrouwen in mannen veranderen. Ze kijken naar steeds bloter wordende lichamen, ze hebben banen en ze kunnen tegenwoordig zelfs staand pissen. Misschien heeft Gaz gelijk, maar nu nog niet. Het succes van de Chippendales heeft te maken met het plezier van het nieuwe. Bij de Chippendales krijgen vrouwen rode wangen, joelen ze en juichen omdat ze zich over zichzelf even geen zorgen over hoeven te maken. Een vrouw die naar The Chippendales gaat doet niet hetzelfde als een man die de Eager Beaver bezoekt, en het lijkt alsof iedereen dat weet. Geen vrouw hoeft stiekem naar the Chippendales te gaan; een bezoek aan de Eager Beaver is veel vaker besmuikt.

Gegniffel

Een ander punt dat Gaz' gelijk voorlopig voorkomt, is The Full Monty zelf. Er is nog nooit een film gemaakt waarin Chippendales of andere mooie mannelijke strippers de hoofdrol spelen. The Full Monty gaat over gewone mannen die wel proberen een dansje te leren, maar toch niet zo van hun talent en schoonheid overtuigd zijn dat ze niet iets extra's doen: zij zullen ook hun G-string uittrekken. Het leidt tot fijn voorspelbare grappen over penisgrootte, beschaafd gegniffel over homoseksualiteit en meesmuilend medelijden met bierbuiken, en net als bij de Chippendales krijgt het publiek in de bioscoop uiteindelijk geen pik te zien.

Zou je een film als The Full Monty kunnen maken met vrouwen in de hoofdrol? De werkelijkheid geeft het antwoord. In Engeland bestaan naast de Chippendales ook de Blobbendales, een groep dikke mannen die net als hun fiere voorbeelden met succes door het land toeren. In plaats van met hun spieren te rollen laten ze hun vet trillen, en ook zij krijgen gejoel als beloning. Zoveel flauwe humor is de strippende vrouw niet gegeven. Als de dikke dame nog op de kermis zit, heeft ze haar kleren nog steeds niet uitgetrokken.

Sommige vrouwen leggen zich niet meer neer bij het lichaam dat ze gekregen hebben. Demi Moore liet haar borsten vergroten en trainde haar spieren. Ze poseerde met een buik dikker dan een bierbuik ooit kan zijn voor de cover van Vanity Fair en liet zo zwangerschap expres verleidelijk zijn. Een andere keer liet ze een mannenpak op haar naakte lichaam schilderen.

Het lichaam van Moore is een gemaakt lichaam. In haar nieuwste film, G.I. Jane, die in Nederland nog moet uitkomen, gaat ze er mee het leger in. Ze gebruikt haar spieren waar mannen ze in films meestal ook voor gebruiken: om mee te vechten. En ze stript met haar hoofd. 'Demi reveals all', zeggen de reclames, maar ze doelen niet op borsten of schaamstreek. In G.I. Jane scheert Moore haar kop kaal, en volledig gekleed in gevechtstenue is ze niet meer te onderscheiden van haar mannelijke collega's. Van Moore krijgt Gaz alsnog een soort gelijk. Naakt lijkt ze nog het meest op een Chippendale.

    • Bianca Stigter