Sponsors KNVB protesteren tegen tv-plannen Oranje

ROTTERDAM, 14 NOV. Enkele grote sponsors van de KNVB hebben grote bezwaren tegen de plannen van Team Holland BV, het zakelijke collectief achter het Nederlands voetbalelftal, om de exclusieve rechten van topvoetballers op televisie te verkopen aan tv-producenten als Endemol.

Een pakket programma's waaraan de internationals hun medewerking verlenen moet minimaal vier miljoen gulden per jaar opleveren. Dit programmapakket behelst volgend jaar onder meer een WK-journaal voor Canal+ en Veronica. Hierin zullen spelers tijdens het WK voetbal in Frankrijk hun ervaringen vertellen. Daarnaast gaat het om medewerking aan een serie van portretten van internationals en een amusementsprogramma dat drie keer per week op de buis verschijnt.

De NOS, die vasthoudt aan het principe van vrije nieuwsgaring, is tijdens het WK aangewezen op de druk bezochte reguliere persconferenties. “Want we hebben altijd gewerkt op basis van vrijwillige medewerking”, aldus regisseur M. Lindenberg.

F. van den Wall Bake van sportmarketingbureau Trefpunt zegt namens de KNVB-sponsors Shell, PTT Telecom, Eurocard en Amstel: “Wij vinden het afsluiten van dit soort mediacontracten een levensgevaarlijke ontwikkeling. Indirect zullen de sponsors hier de nadelige effecten van ondervinden. Als de NOS, die voor veel geld de rechten heeft op de WK-wedstrijden, minder interviews kan maken neemt het aantal kijkers op het open net af. Dat zal de kijkdichtheid van de Ster-blokken beïnvloeden. De vaste sponsors van Oranje zullen hun budgetten moeten versnipperen over de verschillende zenders. Dat geld wordt gevraagd voor medewerking aan een puur commercieel programma als de show van Ron Brandsteder kan ik me voorstellen. Maar dit veroordelen wij.”

Van den Wall Bake vindt dat Team Holland zich op glad ijs begeeft door zelf aan te geven wat vrije nieuwsgaring is. “Degene die de scheidslijn kan trekken tussen een commercieel en een nieuwsprogramma moet nog geboren worden. Het is weer opportunistisch gedacht door de voetbalwereld. Je moet het op langere termijn bekijken. De spelers vergeten dat zij hun populariteit deels te danken hebben aan de interviews in de nieuwsprogramma's.”

Pagina 9: Sponsors KNVB verwachten frictie in selectie Oranje

De geestelijk vader en de drijvende kracht achter Team Holland, R. Cohen, zegt dat Van den Wall Bake slecht geïnformeerd is en “uit zijn nek kletst”. Volgens de schoonvader van Ronald de Boer komt de vrije nieuwsgaring “absoluut niet” in gevaar. “Het gaat ons juist om amusementsprogramma's als van Ron Brandsteder.”

Van den Wall Bake zet verder vraagtekens bij de rol van Guus Hiddink in Team Holland. De bondscoach heeft zich uit loyaliteit aangesloten bij het spelerscollectief, maar staat op de loonlijst van de voetbalbond. “Dit vind ik onverklaarbaar. De KNVB heeft commercieel gezien nu geen enkele grip meer op Hiddink. Als Team Holland bijvoorbeeld een lucratieve deal kan afsluiten met Grolsch terwijl de KNVB een contract heeft met Amstel, brengt dat de branche-exclusiviteit in gevaar. Dan bevindt Hiddink zich in een lastig parket. Ik zie een potentiële donderwolk aan de hemel die tot uitbarsting kan komen.”

Cohen sluit een dergelijke verstrengeling van belangen uit. “Alle sponsors die met Team Holland in zee gaan, moeten de bestaande contracten van de KNVB respecteren. Zo zullen wij nooit een geweldig aanbod van ABN Amro accepteren omdat ING al een verbintenis heeft met de voetbalbond.”

Van den Wall Bake twijfelt verder aan de uitgangspunten van Team Holland. “In principe komen alle inkomsten ten goede aan het collectief. Maar stel dat Seedorf een persoonlijke deal kan afsluiten voor twee miljoen gulden. An offer he can't refuse. Zelfs als Team Holland hem toestemming geeft, zal dat leiden tot een spanningsveld in Oranje. En dat kan, net als in Engeland op het EK van '96, ten koste gaan van de resultaten. Ik verzeker je dat dit gaat gebeuren.” Ook dat gevaar sluit Cohen uit. “Elk bedrag dat er voor een individuele speler binnenkomt gaat in een gezamenlijke pot.”

De vier eerder genoemde multinationals, plus Nationale Nederlanden en Philips zijn vooralsnog niet van plan zaken te doen met Team Holland. De bedrijven die in Zeist onder contract staan schrikken van de bedragen die op tafel moeten komen. De tien sponsors van de KNVB maken tot 2000 al minimaal elk 1,3 miljoen gulden per jaar over aan de voetbalbond. Nationale Nederlanden (Nederlands elftal), PTT Telecom (eredivisie), Amstel (beker), Shell (jeugd) en Nike (kleding) betalen bovendien nog een extra bedrag wegens 'segmentsponsoring'. Zo draagt het sportkledingconcern Nike jaarlijks twaalf miljoen gulden bij aan de sponsorpot van de KNVB.

In ruil voor hun bijdrage mogen de geldschieters alleen commerciële activiteiten ondernemen met het logo van de KNVB, het leeuwtje Dutchy of een groepsfoto van het Nederlands elftal. Verder mogen ze beschikken over een groot aantal toegangsbewijzen en gratis reclameborden bij thuisinterlands. Bestaat er belangstelling voor afbeeldingen of de inzet van spelers dan moet er voor het portretrecht tegen een substantieel tarief een afzonderlijk contract worden afgesloten met Team Holland. Dat zelfs deze constructie nog tot problemen kan leiden blijkt uit een reclame-actie van Braun. Op grote billboards maakt Dennis Bergkamp reclame voor een scheerapparaat in een oranje shirt van zijn persoonlijke sponsor Reebok. Nike vindt het nog te vroeg om hier op te reageren. “Onze juridische afdeling onderzoekt momenteel deze zaak”, zegt woordvoerder Coenjaerts van Nike Benelux.

Het prijskaartje van Oranje is zelfs voor Philips Nederland bijna onbetaalbaar geworden. “De extra bedragen die Team Holland opeist bemoeilijken onze activiteiten verschrikkelijk”, meent sponsorcoördinator N. Saes. “De rechten die de KNVB verkoopt zijn hierdoor dubieuzer geworden. En dat terwijl het basisbedrag voor de bond is verdrievoudigd. Wij moeten net zoveel betalen voor de portretrechten van de spelers als elk ander bedrijf dat geen sponsor is van de KNVB. Het lijkt erop of het bedrijfsleven de sterk opgeschroefde verdiensten van de profvoetballers moet betalen.”

F. Suèr, hoofd sportsponsoring van Nationale Nederlanden, waarschuwt de internationals dat zij zich uit de markt prijzen. “De prijsopdrijving is een gevaar voor het profvoetbal. Men keert zich er zo vanaf. En vergeten wordt dat het bedrijfsleven het voetbal niet nodig heeft.” Van den Wall Bake onderstreept deze opvatting: “De bedrijven vinden wel weer een ander alternatief. De voetbalwereld maakt een denkfout door te verwachten dat de televisie voor de extra inkomsten kan zorgen. Want ook het grote geld van de tv komt van het bedrijfsleven.”

Team Holland verwacht ondanks de bedenkingen vanuit de sponsorwereld dat de commerciële inkomsten voor de internationals volgend jaar ten opzichte van het WK in 1994 mogelijk vertienvoudigen. “Het is misschien wat overdreven om te stellen dat de bedrijven in de rij staan, maar het loopt lekker”, beweert Cohen. “Gisteren hebben we nog een belangrijk contract afgesloten.”

    • Erik Oudshoorn