Mein Kampf

In NRC Handelsblad van 12 november houdt drs. W.S. Huberts een uitvoerig betoog om de titel van zijn stuk te bewijzen: 'Heruitgave van Mein Kampf is geen zaak voor de Nederlandse overheid'. Het tegendeel is (helaas?) waar.

Huberts onderscheidt terecht de twee auteursrechten waarmee rekening gehouden moet worden bij een heruitgave van 'Mijn Kamp', de Nederlandse vertaling uit 1939 van het beruchte Duitse boek van Adolf Hitler: de rechten op de Nederlandse vertaling en die op het Duitse origineel.

Wat betreft de rechten op de Nederlandse vertaling verwijst Huberts naar de geschiedenis van de nationaal-socialistische Nederlandse uitgeverij De Amsterdamsche Keurkamer, waar 'Mijn Kamp' in 1939 verschenen was. De eigenaar Kettmann werd na de oorlog wegens dienst aan het Oostfront als vijandig onderdaan beschouwd en zijn bezittingen vervielen aan de staat. Daarmee ook de auteursrechten op de Nederlandse vertaling 'Mijn Kamp'. Hoe rijmt Huberts dit nu met zijn stelling dat heruitgave geen zaak voor de Nederlandse overheid zou zijn?

Met de mededeling dat de uitgeverij een vennootschap onder firma was. Kettmanns echtgenote was medevennoot en zij was niet onteigend. Als dit iets bewijst, dan niet meer dan dat de Staat de erven Kettmann - waarvoor Huberts nu opkomt - gezamenlijk de auteursrechten op de vertaling in handen hebben, nog altijd dus mede een zaak voor de Nederlandse overheid.

Wat betreft de auteursrechtelijke toestemming, vereist voor het gebruik maken van het aan de vertaling onderliggende oorspronkelijke werk 'Mein Kampf', die moet volgens Huberts principe gevraagd worden aan de Duitse Deelstaat Beieren, waaraan het vermogen van Hitler en ook van zijn uitgever na de oorlog vervallen is. Hier zou echter uitkomst geboden worden door de in 1938 aan De Amsterdamsche Keurkamer verleende licentie.

Hierover schrijft Huberts: “Bij mijn weten bevatte die overeenkomst geen afloopdatum.” Maar bevatte die licentie toestemming tot herdrukken? Dat moet Huberts toch nog eens nakijken.

Intussen is dit hele verhaal juridisch nog heel anders te bezien. De Nederlandse auteursrechten op 'Mein Kampf' zijn evenals alle Nederlandse bestanddelen van het vermogen van Hitler aan de Nederlandse Staat vervallen en de Deelstaat Beieren heeft er niets mee te maken.

Opnieuw een zaak voor de Nederlandse overheid.

    • Universiteit van Amsterdam
    • PROF.MR. H. COHEN JEHORAM