Lightfoots werk prachtig gedanst

Voorstelling: Stilleven van Paul Lightfoot door Nederlands Dans Theater 1. Toneelbeeld en kostuums: Sol Léon. Overige programma-onderdelen: Forgotten Land, Kylián/Britten en Kleines Requiem, Van Manen/Górecki. Muzikale medewerking: Nederlands Ballet Orkest o.l.v. Paul Connelly. Gezien: 13/11, Lucent Danstheater, Den Haag. T/m 3/12. Inl. (070) 360 99 31

Voor het eerst geeft Paul Lightfoot een nieuwe choreografie een Nederlandse titel - Stilleven, gewoontegetrouw weer beginnend met een S als hommage aan zijn levens- en danspartner, kostuum- en toneelbeeldontwerpster, Sol Léon. Stilleven lijkt een wonderlijke naamgeving voor een ballet dat zo boordevol nerveus jachtige beweging zit. Maar letterlijk genomen klopt het, want de combinatie stil en leven zit er wel degelijk in. Na een kort duet binnen een cirkel van laaghangende lichtspots, versteent het koppel Lightfoot/Léon en blijft het onbeweeglijk staan tijdens het volgende duet van Lorraine Blouin en Patrick Marin, oprijzend uit een dikke laag wit meel waarmee het centrum van het toneeloppervlak bestrooid is. Hun bewegingen doen het meel als mistflarden opstijgen. De intensiteit en het tempo van de dans doet de dichtheid en de hoogte van het opstuivend meel variëren, zodat het een sfeerbepalende functie krijgt, van omstuimige wolken tot klein gericht straaltje.

Ook het tweede koppel trekt zich na verloop uit de actie terug, maar blijft wel pregnant aanwezig als het derde paar, Nancy Euverink en Jorma Elo, de ruimte in bezit neemt tot ook zij weer plaats maken voor twee anderen, twee eenlingen, Stefan Zeromski en Ken Ossola. Zo onstaan er stille beelden tegenover een stortvloed van leven, want in Lightfoots danstaal lijken de bewegingen over elkaar te struikelen in de noodzaak zich te manifesteren.

Het fascinerende is dat de onrust, de complexheid en de hoeveelheid van de dans wonderwel blijken te passen bij de largo's, de adagio's en de andante's uit de barok-muziek van Vivaldi, Scarlatti en Purcell. Het is alsof de harmonie daarvan de personages overrompelt en aanzet tot een niet te stuiten nieuwsgierigheid en verwondering over het aardse leven. Het geheel wordt tot een fantasiewereld waarin de meest uiteenlopende gevoelens, stemmingen en emoties in een bijna onbeheersbaar tempo over elkaar heen buitelen om ten slotte onder de klanken van The Last Post (waarmee ook begonnen wordt) in het eerste paar tot een punt te komen waarin voorzichtig de ingewikkelde realiteit zonder paniek onder ogen gezien durft te worden. Een sterk, prachtig gedanst werk met een geheel eigen signatuur.

Naast Van Manens wonderschone Kleines Requiem, dat precies een jaar geleden in première ging, vermeldt het programma de zeer welkome reprise van Jirí Kylián's in 1981 gemaakte Forgotten Land. Een ballet uit een geheel andere periode in Kylián's oeuvre, een periode waarin hij een prachtig vloeiende, zangerige, hevig romantisch-dramatische bewegingstaal gebruikte. Schitterend hoe Kylián de zwaaiende en uitwaaierende beweging van de lange, wijde, sluikvallende vrouwenrokken tot onderdeel van zijn choreografie weet te maken.

Hoe verrassend ook om te ervaren dat een geheel nieuwe generatie dansers de essentie van een oud ballet op hun eigen wijze laten herleven, met als extra opvallers Nancy Euverink en Stefan Zeromski. Zij gaven het door hen gedanste tweede deel de onontkoombaarheid en heftigheid van een fel uitslaande brand.

    • Ine Rietstap