E-zines

Financieel-materiële sores kun je als tijdschrift natuurlijk vermijden door het internet op te gaan. In Nederland verscheen tweeëneenhalf jaar geleden het eerste, exclusief op het internet gepubliceerde literaire magazine: De Opkamer. Inmiddels heeft dat voorbeeld navolging gekregen van initiatieven als Writer's Block, en Mondzeer en de Reuzenkreeft.

Literair kunnen deze e-zines zich geenszins meten met zoiets als het Nieuw Wereldtijdschrift, maar dat pretenderen ze ook niet. Het zijn laagdrempelige proeftuintjes voor de literatuur, waar de zelfspot soms welig tiert. Zo moedigt De Opkamer schrijvers in spé als volgt aan: 'Laat u niet langer afschepen door stekeblinde uitgevers met de smoes als zou uw werk niet in hun fonds passen. Neem geen genoegen meer met vage uitvluchten van vergeelde tijdschriftredacteuren als zou uw werk van elk talent gespeend zijn. PUBLICEREN die hap!' Voor dat laatste heeft De Opkamer een 'open afdeling', waar elke auteur gratis en onbeperkt kan plaatsen wat hij of zij wil.

In de open afdeling staat zo nu en dan iets aardigs, maar de overgrote meerderheid van de bijdragen zijn troep. Wat te denken van het gedicht 'Als een haai' van Johan Oppermann: 'Ik probeer het wel,/ maar denken gaat mij niet/ zo goed meer af. wacht op mij, lief lief meisje// Fuck it// dit wordt niks.'

In het nummer van augustus/september schreef de redactie dan ook dat zij wil terugkomen op de oorspronkelijke belofte de open afdeling ongemoeid te laten: 'de allerberoerdste bijdragen' zullen na verloop van tijd verwijderd worden. Auteurs en lezers wordt per e-mail om toestemming gevraagd.

Wat opvalt aan De Opkamer is dat men relatief weinig gebruik maakt van de mogelijkheden van het internet. De teksten staan in het magazine zoals ze ook op papier hadden kunnen verschijnen. Redacteur Hans van der Kamp vindt dat niet erg. 'Het medium waarop het verschijnt vind ik volmaakt oninteressant. Wij zijn een behoudend stelletje mensen.' Van de vaste auteurs is Van der Kamp bijna de enige die on-line is. 'De rest levert het uitgetypt bij mij in, en dan leg ik die teksten onder de scanner.'

Voorlopig hebben veel (aankomende) schrijvers nog wat koudwatervrees om het net op te gaan. Dat merkten ook het digizine Writer's block en uitgeverij Elmar/Goossens toen ze begin dit jaar de verhalenwedstrijd 'Grenzeloos spannend' op het internet begonnen. Aanvankelijk zou de uiterste inzendtermijn 1 augustus zijn, maar dat is tussentijds verlengd tot 1 december omdat er slechts 25 inzendingen waren. Verscheidene mensen richtten zich tot Elmar met de vraag of ze de verhalen ook op papier mochten inleveren.

Kwalitatief interessante literaire experimenten met de mogelijkheden van het internet zijn er - een enkele nieuwsgroep daargelaten - nog nauwelijks geweest. Wanneer waagt de eerste getalenteerde schrijver zich aan een digi-roman?

    • Joris Abeling