Bezorgdheid over Japanse economie neemt toe

TOKIO, 14 NOV. De Japanse beursindex is vandaag gedaald tot het laagste punt in twee jaar in reactie op een verslechterd maandelijks rapportcijfer van het Economisch Planbureau. De bezorgdheid over de Japanse economie neemt de laatste tijd toe. Zo bericht de Amerikaanse pers dat minister van Financiën Rubin een brief heeft gestuurd naar zijn Japanse ambtsgenoot waarin hij aandringt op Japanse maatregelen ter versterking van de financiële sector.

Het Japanse planbureau spreekt vandaag in haar maandelijkse rapport over de economische toestand over “een pas op de plaats” van de economie, een term die het bureau sinds januari 1996 niet meer heeft gebruikt. In de tussenliggende periode was de karakterisering gunstiger. Het bureau stelt echter expliciet dat “de onderliggende trend van economisch herstel niet verloren is gegaan”.

In de Verenigde Staten gaf vice-minister van Financiën Summers gisteren aan dat de autoriteiten volgens hem erkennen dat Japan voor serieuze financiële problemen staat. “Het is essentieel dat de Japanse regering het juiste beleid voert. In het belang van Japan zelf, en meer in het algemeen voor de gehele wereld”, aldus Summers, die maandag een kort bezoek brengt aan Japan. Allen Greenspan, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken, wees er gisteren op dat de financiële sector van Japan waarschijnlijk is getroffen door de crisis in Zuidoost-Azië. Het 'Japan-premium', de hogere rente die Japanse banken in Londen betalen ten opzichte van Amerikaanse of Europese banken, is deze week weer iets gestegen. Het verschil was 0,2 procentpunt maar bedraagt nu 0,3.

Minister Rubin heeft volgens een bericht in de International Herald Tribune in zijn brief de Japanners er op gewezen dat ze “zich niet een weg uit de problemen moeten exporteren”. Ofwel, Japan moet zorgen dat herstel van de economie is gebaseerd op het vergroten van de binnenlandse consumptie, die relatief een stuk lager is dan in de VS of Europese landen.

Gisteren maakte de Japanse overheid bekend dat het handelsoverschot de eerste zes maanden van het lopende boekjaar met 75 procent is gestegen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Het overschot bedraagt nu 5,8 triljoen yen (89 miljard gulden). De particulier consumptie in Japan is na een BTW-verhoging in april juist ingezakt. Volgens het planbureau verloopt het herstel “traag”.

De regerende Liberaal Democratische Partij heeft vandaag een pakket noodmaatregelen bekend gemaakt die moeten bijdragen aan herstel van de economische groei. Kernpunten zijn stimulering van de woningbouw, extra geld voor het midden- en kleinbedrijf en versnelling van de bouw van een luchthaven in zee bij Nagoya. De LDP wil geen extra belastinggeld vrijmaken voor publieke werken. De afgelopen jaren heeft de overheid miljarden extra in de economie gepompt die echter geen blijvend resultaat hebben opgeleverd.

De beurs reageerde niet positief. Vanmiddag zakte de Nikkei-index voor het eerst sinds juli 1995 onder de 15.000-punten grens om vervolgens op 15.082 punten te sluiten, ruim 2 procent lager van de slotkoers van gisteren.

    • Hans van der Lugt