TV/PC; Informatie via de rekenketel

De tv van de toekomst is een rekenmachine. Het verschil met de pc verdwijnt voor een groot deel.

IN DE TOEKOMST krijgt de hoog-rendementsketel gezelschap. Op zolder, de kelder of in de bijkeuken komt de rekenketel, een machine die alle informatiestromen in een woning gaat verzorgen. Deze huiscomputercentrale regelt het allemaal: het tv-scherm in de woonkamer, de monitor met toetsenbord in de studeerruimte en de spelletjesmachine voor de kinderen. Althans, dat is de toekomstdroom van Andy Grove en Bill Gates, het tweetal dat in de wereld van de pc's de lakens uitdeelt.

Hoe de rekenketel er zal uitzien, blijft voorlopig nog een raadsel, maar de grote Grove & Gates-show is dichterbij dan men denkt. De komende jaren worden steeds meer tv's en zenders digitaal. Om die informatie te kunnen verwerken, moet de televisie een rekenmachine worden. De pc is dat al. Andy Grove wil er daarom voor zorgen dat ook de pc een lijntje krijgt naar de tv-kabel of de satelliet. Dan kan ook de bureaucomputer worden afgestemd op het toekomstige digitale kijkmenu. Over een tijdje zullen er volgens Grove meer mensen naar een pc-scherm kijken dan naar een tv-beeldbuis. De 'War for eyeballs' noemt hij dat.

Of het nu een pc of een tv is, bij het vertonen van tv- of videobeelden zal het apparaat bijna al zijn rekenkracht moeten aanwenden voor het ontcijferen van een dikke brij enen en nullen. Want voordat ze hun beelden in digitale vorm verzenden, halen tv-stations er de overbodige informatie uit. Ze dikken de informatie wel 50 tot 100 keer in om die gemakkelijker over kabel of radiogolven te kunnen verzenden. Net zoals Riedel het sinaasappelsap indikt om het goedkoper van Spanje naar Nederland te kunnen verschepen. Voor het aanlengen van de vruchtenpulp is veel water nodig, voor het aanlengen van het gecomprimeerde tv-signaal veel rekenkracht.

Intels Pentium-chips zijn volgend jaar krachtig genoeg om ook digitale tv te kunnen verstouwen. Fabrikanten van consumenten-elektronica bouwen op hun eigen manier een tv-rekenhart. Philips heeft bijvoorbeeld de Trimedia-processor. De verrassing is dat deze superchip voor digitale tv op den duur ook pc-functies kan overnemen, net zoals de Pentium straks in staat is tv af te spelen. Ook de tv heeft dus de potentie uit te groeien tot een rekenketel. “Het is niet ondenkbaar dat er een of andere multimedia-toren in de huiskamer komt, waarmee je ook e-mail kunt sturen en op den duur kunt tekstverwerken”, zegt Pierre de Vries, directeur advanced projects van de divisie consumer platforms van Microsoft in Redmond, Washington. “Heb je dan een pc? Ik denk van wel.”

Hoe het ook gebeurt, de tv en de pc zullen naar elkaar toegroeien. Simpelweg omdat beide over voldoende rekenkracht beschikken om de digitale informatie te kunnen verwerken. De heilige graal is echter interactiviteit. Tv-zenders smullen van de gedachte dat de kijker de producten die Loekie in de reclame opdient met één druk op de knop kan bestellen. Het zal staks ongetwijfeld mogelijk worden via een programmagids op het tv-scherm naar zenders te zappen.

Bij Microsoft en Philips willen ze daarvoor Internet inschakelen. “Wij bij Philips denken dat tv-kijken in de toekomst een actie wordt via Internet”, zegt Emile Aarts, hoogleraar informatica aan de Technische Universiteit Eindhoven en tevens werkzaam op het Philips Natlab.

Voorlopig zal de stap naar digitaal echter niet schokkend zijn. Het televisiebeeld blijft immers analoog, en dat is de laatste jaren al flink in kwaliteit gestegen. Mensen die digitale satelliet-tv ontvangen, weten dat het geen verschil uitmaakt. Hun settop-kastje zet de digitale informatie over naar een signaal voor het oude vertrouwde kleurentoestel. Als straks de inwendige motor van de tv zal veranderen van een analoge in een digitale levert dat hetzelfde effect op. Er is met digitale codering wel verbetering mogelijk, maar veel zal afhangen van de beeldbuis.

Eigenlijk bouwen elektronica-fabrikanten de laatste jaren al digitale functies in hun tv's. Daarmee hebben ze de beeldkwaliteit al stukken verhoogd en functies als teletekst toegevoegd. Stapje voor stapje zal dat verder gaan. Volgend jaar zal bijvoorbeeld een nieuwe standaard voor teletekst zijn intrede doen waarmee mooiere plaatjes zoals gedetailleerde weerkaarten mogelijk worden. Naarmate er meer van dit soort tv's worden verkocht, zullen ook de zenders en kabelaanbieders erop inspelen.

Op interactiviteit zullen we waarschijnlijk lang moeten wachten. Fabrikanten van chips, pc's, tv's en software maken het binnenkort allemaal mogelijk, maar de tv-zenders zullen een heleboel programmeurs aan het werk moeten zetten om ook daadwerkelijk interactieve informatie-services te kunnen bieden.

Niemand weet nog welke kant het zal opgaan, maar toch is het interessant een van de vele mogelijkheden onder de loep te nemen. Philips Semiconductors presenteerde afgelopen september in Berlijn op 's werelds grootste beurs voor consumenten-elektronica IFA het elektronische bouwplan van enkele digitale tv's. Eén daarvan bevat de digitale tv-motor Trimedia met daarbij de complete elektronica die ook in de palmtop-computer Velo is te vinden. Op deze handcomputer draait Windows-software van Microsoft. Dat betekent dat tv-fabrikanten die chips kopen van Philips straks de mogelijkheid hebben een 'Windows-tv' te maken.

Dit wil niet zeggen dat een digitale tv met deze chips meteen ook functies als een tekstverwerker of agenda krijgt (al is dit wel mogelijk). De Windows-software zal worden gebruikt om interactieve functies op tv te brengen, zoals tv-gids of Internet-bladerprogramma.

Een keuze voor Microsofts Windows CE-besturingssysteem heeft een voordeel. Met zo'n standaard kunnen tv-fabrikanten software van elkaar kopen en zelfs van onafhankelijke bedrijven die programma's voor pc's schrijven. Volgens Microsoft komen er volgend jaar al drie fabrikanten met een Windows CE-tv op de markt. De grote spelers in de consumenten-elektronica vrezen echter ook dat ze met Windows CE een paard van Troje binnenhalen. Microsoft heeft nu een bijna-monopolie voor pc-besturingssystemen en zou die machtspositie ook bij de digitale tv kunnen krijgen. Sony, Philips en vier andere grote spelers praten daarom over een eigen standaard voor software op digitale tv.

Tv-bouwers hopen dat het met digitalisering dezelfde kant opgaat als met de pc. Dat ze steeds nieuwe snufjes kunnen toevoegen - zoals een mooiere weergave van spelletjes - waardoor consumenten sneller geneigd zijn een nieuwe tv te kopen.

De digitale tv zal echter vlekkeloos zijn programma's moeten uitvoeren en afspelen. Want niemand wil tijdens Ajax-Feyenoord zijn tv opnieuw 'opstarten'. Het valt dan ook niet te verwachten dat tv's een diskette-station voor floppy's krijgen. Consumenten zullen de nieuwe software, van spelletjes tot koopgidsen, via de kabel of satelliet kunnen aanvragen. Op deze manier stuurt het Amerikaanse DirectTV (275 digitale zendkanalen) al jaren nieuwe instellingen voor de settop-kast via de satelliet naar zijn abonnees, zonder dat die er wat van merken. Als er in dit scenario echter iets mis gaat, dan gaat het ook goed mis. Een foutje in de software betekent dan meteen dat, pakweg 100.000, abonnees tegelijkertijd met de gevolgen daarvan worden geconfronteerd in plaats van die ene gebruiker van een pc.

    • Rene Raaijmakers