Stap Bagdad na veroordeling V-raad; Wapeninspecteurs VS moeten Irak uit

NEW YORK, 13 NOV. Irak heeft vanmiddag de Amerikaanse inspecteurs van de ontwapeningscommissie van de VN (UNSCOM) gelast onmiddellijk het land te verlaten, een maatregel waarmee het op 29 oktober had gedreigd. Het bevel volgt op de unanieme veroordeling van Irak door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor obstructie van de wapeninspecties van de VN.

De V-raad legde Irak een extra sanctie op: een reisverbod voor hoge functionarissen. De Iraakse vice-premier Tareq Aziz, die in New York was, zei al meteen nadat de resolutie was aangenomen dat zijn land niet zou inbinden. De Iraakse autoriteiten verhinderden eerder vanochtend de Amerikaanse inspecteurs voor de tiende maal in elf dagen om aan het werk te gaan. Minister van Buitenlandse Zaken Mohammed Said Sahaf dreigde tevens met aanvallen op de geallieerde vliegtuigen die in de door de VS, Groot-Brittannië en Frankrijk “eenzijdig en illegaal” afgekondigde no-fly zones boven Irak patrouilleren. Irak zet de samenwerking met UNSCOM wel voort.

De leden van de Veiligheidsraad konden het niet eens worden over een dreigement met militair geweld om, zoals de Verenigde Staten en Groot-Brittannië wilden, hun resolutie kracht bij te zetten. In plaats daarvan waarschuwt de raad alleen in algemene termen dat zonodig “verdere maatregelen” genomen zullen worden om de medewerking van Irak af te dwingen.

Maar de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Bill Richardson, zei dat de Verenigde Staten “alle opties open houden, ook de militaire”.

Nu al heeft Irak voldoende aanleiding gegeven om militaire acties te rechtvaardigen, aldus Richardson. De VN-ambassadeur onderstreepte in dat verband het recht van de Amerikaanse regering om Irak aan te vallen als dat land de Amerikaanse inspecteurs daadwerkelijk zou uitwijzen.

Andere leden van de Veiligheidsraad echter, met name Rusland, Frankrijk, China en Egypte, hebben uitdrukkelijk gezegd dat de crisis juist niet met militaire middelen opgelost moet worden. “De VS zouden hun woede door militaire aanvallen kunnen uitdrukken”, aldus een Westerse diplomaat. “Maar wat komt daarna?” Volgens de Russische vertegenwoordiger bij de VN moet het gebruik van militair geweld eerst worden goedgekeurd door de Veiligheidsraad, waar Rusland, Frankrijk en China alle drie het vetorecht hebben.

Richardson toonde zich niettemin tevreden met de resolutie en met het feit dat de 15 leden van de raad er unaniem achter stonden.

Pagina 4: 'De oude coalitie is terug'

“De oude coalitie is terug”, aldus Richardson. Hij wees erop dat Rusland, Frankrijk, China en Egypte zich drie weken geleden nog van stemming onthielden over een resolutie tegen Irak. Daar kwam verandering in door Iraks besluit om VN-inspecteurs met de Amerikaanse nationaliteit uit te wijzen, en het Iraakse dreigement om Amerikaanse U2-verkennings-vliegtuigen neer te schieten.

Het reisverbod waar nu toe is besloten geldt voor Iraakse functionarissen die verantwoordelijk zijn voor het tegenwerken van UNSCOM, dat belast is met de opsporing en ontmanteling van Iraks massavernietigingswapens. Zolang Bagdad UNSCOM blijft hinderen, zal de Veiligheidsraad de reguliere zittingen gewijd aan de economische sancties tegen Irak, niet houden. Deze sancties zijn van kracht sinds Irak in 1990 Koeweit binnenviel.

“De bal ligt nu bij Irak”, zei Richardson gisteren in de wandelgangen van de VN. “De crisis is nog niet voorbij. Irak moet instemmen met de regels van de VN, of een zware prijs betalen”.

Volgens Tareq Aziz gebruiken de Amerikanen de wapeninspecties voor spionage. UNSCOM bestaat volgens Aziz voor 30 procent uit Amerikanen, een onevenredig hoog aantal. Volgens de Australische diplomaat aan het hoofd van de commissie, Richard Butler, bestaat de commissie voor 14 procent uit Amerikanen. De commissie heeft in totaal 180 leden, van 35 verschillende nationaliteiten. De Chilenen zijn met 22 procent het best vertegenwoordigd.