Betonnen Van Halst treedt in voetsporen van zijn idool

AMSTERDAM, 13 NOV. Onder het gesloten dak van de Arena schoffelde Jan van Halst de losse zoden uit de grasmat. De verdedigende middenvelder van FC Twente leverde prachtige duels met Jari Litmanen, de aanvallende middenvelder van Ajax. Voor de Fin viel gisteravond weinig eer te behalen. Hij kon kappen en draaien dat het een lieve lust was, Van Halst bleef keurig op de been. Het Utrechtse straatschoffie was de beste speler van het veld, hoewel doelpuntenmaker Frank de Boer door de partijdige Amsterdamse jury tot man of the match werd uitgeroepen.

Van Halst kreeg na afloop de complimenten van de hoofdsponsor van FC Twente, maar de uitblinker van het verliezende elftal had liever slecht gespeeld en verdiend gewonnen. Na de 1-0 nederlaag liep Van Halst met gemengde gevoelens door de wandelgangen. Na een lange busreis en een korte nachtrust toonde hij zich vanmorgen opvallend monter door de telefoon. “Ik had me goed voorbereid op de duels met Litmanen. Hij is de man in vorm. Ik moest hem per se uit de wedstrijd spelen. Dat scheelt bij Ajax een slok op een borrel.”

Van Halst (28) noemt zichzelf een echte teamspeler, geen gepolijste voetballer, wel een leider in het veld. Met zijn kromme benen, zijn voorbeeldige inzet en zijn intelligente spel vertoont hij opvallende overeenkomsten met Jan Wouters. Van Halst voelt zich gevleid. “Wouters was mijn idool in de Galgenwaard, waar ik als klein jochie een seizoenkaart had. Hij was ook een speler die niet opvalt bij het grote publiek, maar wel bij de kenners. Wij coachen in het veld, hoewel we geen echte spelverdeler zijn. Daarvoor missen we de lange trap.”

Net als Wouters gaat Van Halst voorop in de strijd, toont hij zijn woede na een dubieuze tegentreffer. Als beginnend professional was hij een driftkikker die regelmatig een waas voor de ogen kreeg. Het negatieve imago werd gesterkt door zijn kaalgeschoren schedel en zijn felle oogopslag. Slechts weinig toeschouwers weten dat Van Halst een VWO-diploma heeft behaald. De meeste interviewers worden verrast door zijn verstandige woordkeuze. Hij gelooft in alternatieve geneeswijzen en hekelt louche voetbalmakelaars. Hij denkt na over het leven en dat kan niet van elke speler in de eredivisie worden gezegd.

Van Halst behoort tot de zogenaamde patatgeneratie van het Nederlandse voetbal. Hij is leeftijdgenoot van Richard Witschge en Bryan Roy. De Amsterdamse modelkinderen werd regelmatig een gebrek aan vechtlust verweten. Samen speelden ze in Jong Oranje, maar Van Halst kon het hoge niveau niet lang volhouden. De amateur van Jonathan uit Zeist werd reserve bij FC Utrecht en korte tijd later een gefrustreerde schopper bij Wageningen. Sinds hij zeven jaar geleden naar Enschede verhuisde, is Van Halst met vallen en opstaan uitgegroeid tot een onmisbare schakel tussen aanval en verdediging.

Trainer Hans Meyer wijst naar de zijkant van zijn voorhoofd, als hij het spel van de nummer zeven moet typeren. “Sehr clever aber zu wenig Laufpenzum”, zegt de Duitse coach. Van Halst hobbelde gisteravond met wapperende handjes tussen de middenlijn en het eigen strafschopgebied. Hij dirigeerde zijn medespelers en strooide met listige passes. Ondertussen bood hij Litmanen weinig speelruimte. Bij die ene gevaarlijke omhaal van de Ajacied leek Van Halst minder alert. “Dat zijn balletjes die er altijd tussen kunnen vallen.”

In zijn eerste profjaren werd Van Halst regelmatig uit het veld gestuurd. Hij gaf elleboogstoten en kon zijn tegenstander eindeloos treiteren. De laatste jaren heeft hij zijn sportieve leven gebeterd. Hij trekt nog steeds aan shirtjes en hij praat nog steeds tegen scheidsrechters, maar een grove charge zal hij niet snel meer maken. Tegen Ajax beging Van Halst vier lichte overtredingen. “Ik heb die trappen niet meer nodig, maar een beetje druk op de ketel hoort er nu eenmaal bij. Ik kan nog steeds een ratje zijn. In Nederland moet het voetbal allemaal van een leien dakje gaan, maar de praktijk is anders. Daarom heeft iedereen heimwee naar de tijd van Wouters.”

Wouters verhuisde op relatief oudere leeftijd naar Ajax. Trainer Johan Cruijff onderkende zijn kwaliteiten en Wouters groeide uit tot een internationale topspeler. Van Halst blijft voorlopig een regionale beroemdheid. Hij heeft deze zomer een vijfjarig contract getekend bij FC Twente en staat niet in de belangstelling bij de grote clubs. Hij heeft vrede met de huidige situatie, zonder zijn voetbalkwaliteiten te onderschatten. “In technisch en tactisch opzicht zal een topclub geen probleem zijn. In mentaal opzicht kan ik die dure gasten misschien nog wel wat leren.”