Het zwaantje van Borst

Zeventien cent per persoon dragen de Nederlanders bij aan het vergroten van de naamsbekendheid van de CDA-lijsttrekker. Koud heeft minister Dijkstal aangekondigd de rijksbijdrage aan de politieke partijen met anderhalf miljoen gulden te verhogen, of de christen-democraten starten de campagne om hun voorman onder de aandacht te brengen. Slechts 14,3 procent van de Nederlanders blijkt de lijsttrekker te kennen en dat terwijl hij over een half jaar toch minstens een vijfde van de stemmen zal moeten verwerven.

De treinreiziger is het eerste doelwit. Op affiches komt sinds een paar weken de lijsttrekker al joggend uit het bos de reiziger tegemoet, onder de beloftevolle kreet 'De aanloop is begonnen'.

Het product lijsttrekker moet worden verkocht. En als de inhoud niet meer onderscheidend is dan komt het aan op de verpakking en vooral de emotie die het product oproept. Een leger communicatie-adviseurs moet zich over de campagne hebben gebogen en over elk detail hebben nagedacht. Wie de verkiezingsstrijd tegenwoordig wil volgen heeft meer aan een cursus 'marketing voor beginners' dan 'staatshuishoudkunde', meer aan 'De verborgen verleiders' dan 'Das Kapital'.

Nu weten we dat het CDA, net als vroeger de KVP, een weinig gelukkige hand heeft bij het kiezen van dit soort raadgevers, een rijke traditie van Korsten tot Wester. Alle reden vanaf het begin goed in de gaten te houden wat er met onze zeventien cent gebeurt en de campagne kritisch te volgen.

Op strategisch niveau is het duidelijk wat de CDA-adviseurs hebben bedacht. 'Laten we de relatieve jeugdigheid van de lijsttrekker duidelijk profileren ten opzichte van de drie oude knarren, die de andere partijen hebben uitverkoren als vaandeldragers. Laten we de lijsttrekker neerzetten als actieve, sportieve vent.' Dat is een goede zet, zowel Bolkestein als Kok lijken uitgesproken stijve harken. Met een beetje goede wil zie je Kok nog een baantje trekken in het zwembad, maar Bolkestein is zelfs op de golfbaan onvoorstelbaar. Die slag is moeiteloos gewonnen. Tenzij D66 ferm terugslaat en mevrouw Borst nu dagelijks in de ringen hangt en oefent op het zwaantje.

Bij de uitvoering van de CDA-campagne rijzen twijfels. Nu moet worden gezegd dat de staat van 's lijstrekkers blote benen doet vermoeden dat hij geen pose aanneemt en hij zich niet alleen voor deze gelegenheid in korte broek hijst. Maar het geheel ontbeert zelfs een zweem van mannelijke stoerheid of aantrekkelijke erotiek, toch essentieel voor de verborgen verleiding. De lijsttrekker is bepaald geen 'Malboro-man' en zeker geen 'Coke light-man'. Hij is eerder een 'Becel-man'. De veertiger die op aandrang van zijn vrouw tweemaal per week het beginnend buikje in toom houdt, die ook wat vaker de trap neemt en als beloning twee volkorensneetjes met dieetmargarine krijgt voorgezet.

Als 'Samenleven doe je niet alleen' de titel is van het verkiezingsprogramma en het gezin de hoeksteen van het beleid is, laat dan de lijsttrekker niet alleen door het bos rennen. Eenzame mannen in het bos wekken doorgaans geen positieve gedachten op. Was een teamsport niet beter geweest? De lijsttrekker volleyballend met de Kamerfractie of tafeltennissend met het gezin zou het gedachtengoed van de partij overtuigender overdragen.

In de zendtijd op televisie draaft de lijsttrekker over het strand, een betere omgeving dan het bos. Alleen jammer van de ondergaande zon aan de einder. Het morgenrood wekt meer beloften, dat had het CDA van de socialisten kunnen leren. Nu is het over een kwartiertje donker. 'De aanloop is begonnen', maar de lijsttrekker gaat vooralsnog slechts de duisternis in. Dat is geen wenkend perspectief.

Praktisch gesproken zijn onze zeventien cent weggegooid geld. Op het affiche in de stations staat de lijsttrekker niet genoemd. Hoe kennen wij dan ooit zijn naam?

    • Joep Habets