Zwanger dankzij de techniek

Vinger aan de pols, Ned.1. 22.01-22.42u.

Twaalf echtparen willen een kind. Niet ten koste van alles, maar zij hebben er wel heel veel voor over. De technische mogelijkheden geven hen de prikkel om daarin ver te gaan. Was het vroeger de gewoonste zaak van de wereld om wel of geen kinderen te krijgen, nu staat een echtpaar (of stel) dat geen kinderen krijgt voor het dilemma wel of geen gebruik te maken van medische technieken.

De afgelopen drie jaar hebben Ria Bremer en het team van Vinger aan de pols deze twaalf echtparen gevolgd. Alle keuzes en dilemma's, medisch ethische en juridische afwegingen rondom zwanger worden en zwanger zijn, komen in de achtdelige serie aan de orde.

“Ik wou graag mijn zaad meenemen”, vraagt Simon in het ziekenhuis. Zonder probleem krijgt hij een grote bus met stikstof ingevroren zaad mee. Een beenmergtransplantatie om te genezen van lymfklierkanker maakte hem onvruchtbaar. De arts adviseerde hem toen zijn zaad in te laten vriezen. Nu tien jaar later, proberen Caroline en Simon met het ontdooide zaad via een Xcsi-behandeling - waarbij de zaadcel rechtstreeks in de eicel wordt gespoten - kinderen te krijgen. “Wij kiezen niet bewust voor kinderloosheid maar als het ons niet gegeven is, ...Simon komt op de eerste plaats”, antwoordt Caroline wanneer haar gevraagd wordt of zij per se kinderen willen.

Ingrid en Mos hikken aan tegen pre-implantatiediagnostiek. Zij hebben een zoontje, Boris, met de taaislijmziekte cystic fibrosis (CF). Zijn vooruitzichten zijn niet zo goed. “Hij is ziek maar je ziet het niet”, zegt zijn moeder Ingrid door een heel mooie traan heen. Dit echtpaar vindt het 'tegenstrijdig' om een keuze voor zwangerschap te maken terwijl ze weten dat de kans op nog een CF-kindje één op vier is. Door de reageerbuisbevruchting zouden 'verkeerde' cellen weg worden gehaald waardoor alleen een gezond kind de kans krijgt geboren te worden. Ingrid en Mos twijfelen nog.

Erfelijkheid speelt uiteraard bij de beslissing om kinderen te krijgen een grote rol. De taaislijmziekte is voor het kind en de ouders een hele zorg. Kitty en André zijn daar heel stellig in zonder dat zij hun dochter tekort willen doen. “Je zet een kind niet op de wereld om ziek te zijn”, is hun uitgangspunt. Dat is een harde maar wel eerlijke uitspraak voor ouders die een kind met een erfelijke ziekte hebben. En hoe is voor het kind om ziek op de wereld te zijn gezet?

Aan de andere kant is André de enige die een direct antwoord geeft op de vraag waarom zij (met succes) zijn overgegaan op een van de geavanceerde medische technieken. “Natuurlijk zit er wel een klein beetje egoïsme bij. Van ik wil niet nog een keer al die zorg, zo veel extra zorg voor een kind hebben. Maar onze grootste drijfveer is gewoon dat we voor onszelf niet in het reine kunnen komen als we weer een ziek kind op de wereld zetten.”

In de serie portretten zijn niet alleen de verhalen van de verschillende koppels opgenomen maar worden vooral (nieuwe) technieken besproken die toegepast worden om een zwangerschap te bewerkstelligen. Dat de wetenschap voor bijna niets staat, blijkt ook uit de poging die Cor en Jolande in het VU-ziekenhuis ondergaan. Via inwendige elektronische stimulatie wordt geprobeerd Cor's zaad op te wekken. In de literatuur leidt deze methode vooralsnog niet tot resultaat. Toch hebben Cor en Jolande hoop. “We hebben de behandeling erbij nodig, maar verder is het allemaal van ons”, verklaart Cor de behandeling.

De techniek mag ons niet in de steek laten, wordt steeds meer de drijfveer van de echtparen. Een te grote kinderwens overheerst de realiteitszin terwijl door diezelfde realiteit de ongewilde kinderloosheid moeilijker te dragen wordt.

    • Margot Poll