Ter leniging van het ezelleed

Engelsen hebben iets met dieren en met liefdadigheid. Nergens zijn de dierenbeschermingorganisaties zo talrijk als in Engeland - een beetje dier heeft z'n eigen club.

Een van de populairste dieren - vermoedelijk wegens zijn stille lijden - is de ezel, en dan vooral de Derde-Wereldezel. Maar liefst vijf organisaties bekommeren zich om het wel en wee van het dier. Een ervan, the Society for the Protection of Animals Abroad (Spana), viert volgend jaar het 75-jarig bestaan.

De kiem voor Spana werd gelegd in 1921 tijdens een reis door Noord-Afrika van Kate en Nina Hosali, moeder en dochter. Beide vrouwen raakten ernstig gechoqueerd door de manier waarop ezels er werden behandeld. Kate besloot haar leven te wijden aan de verbetering van het lot van het dier. In 1923 werd Spana opgericht: dochter Nina ging geld inzamelen in Engeland, Kate ging souks (markten) af om zieke ezels te genezen. Naar Engeland zou ze nooit meer terugkeren. Op de promotievideo zijn beelden te zien waarop Kate, getooid met tropenhelm, kordaat grote spuiten in de ene na de andere ezel steekt.

Ook nu nog is de ezel het brandpunt van de activiteiten van Spana. Als last- en trekdier is het een populaire hulp in Noord-Afrika. Naar schatting zijn er in het gebied zo'n achttien miljoen ezels. Behalve van ziekten, hebben de ezels te lijden van de onwetendheid en onverschilligheid van de mens. Regelmatig worden ze afgetuigd, krijgen ze een te zware last te dragen, hebben ze open wonden door verkeerde tuigage en soms moeten ze kauwen op een bit van prikkeldraad. Spana-teams, bestaande uit lokale dierenartsen en -verzorgers, reizen stad en land af om hulp te verlenen. De ezelbezitter wordt uitgebreid voorgelicht en ter plekke wordt gevaccineerd, worden hoeven bijgewerkt, wonden verzorgd en bitten vervangen.

Als de patiënt er erg slecht aan toe is wordt de ezel meegenomen naar een van de achttien klinieken die Spana verspreid over de regio heeft. Een van de 'concurrenten', de Elisabeth Svendsen Trust, laat de zieke en mishandelde ezels zelfs overvliegen naar Engeland om ze er een goede oude dag te geven. Gehandicapte kinderen kunnen er ritjes op maken.

In totaal behandelt Spana zo'n driehonderdduizend dieren per jaar. Voornamelijk ezels, maar ook kamelen. Deze dieren behoeven echter minder hulp, omdat ze sterker zijn en beter behandeld worden door hun bazen. Ook straathonden en -katten worden zo mogelijk gesteund in hun vaak barre bestaan.

Spana is vooral actief rond de grote toeristenhotels, waar de honden en katten als ze een te grote plaag gaan vormen, gewoonlijk worden vergiftigd. Spana vangt ze, lapt ze op, steriliseert of castreert ze, haalt een stukje van het linker oor ter identificatie, en brengt ze weer terug.

Hoteleigenaren werken steeds beter mee. Ze krijgen in de gaten dat Westerse toeristen hun vakantie-gevoel niet graag bedorven zien door de aanblik van stuiptrekkende katten en honden rond het hotel. Bij sommige hotels heeft Spana zelfs Rest-O-Cats geopend: speciale 'restaurants' voor katten waar toeristen hun restjes eten kwijt kunnen.

Om de grote concurrentie op de Engelse chari-markt het hoofd te bieden - het land telt zo'n 170.000 instellingen die zich voor een goed doel inzetten - bedient de vereniging zich van een professionele pr. Zo werd voor de promotievideo de - belangeloze - medewerking gevraagd van de actrice Joanna Lumley, bekend van de comedy Absolutely fabulous met Jennifer Saunders.

En om de jeugd - de leden van de toekomst - te binden is onlangs de Spana Junior Club opgericht. Vooral meisjes voelen zich aangesproken door het ezel-leed. Het hoge 'zeehondjes-gehalte' van de pluizige jonge ezels heeft daar ongetwijfeld mee te maken.