Privé-collectie echtpaar Ganz levert record op

NEW YORK, 11 NOV. De veiling van de 58 schilderijen en beelden uit de verzameling van het Amerikaanse echtpaar Ganz heeft gisteravond bij Christie's in New York ruim 400 miljoen gulden opgeleverd. Niet eerder brachten werken uit één enkele collectie op één enkele veiling zo'n hoog bedrag op.

Het pronkstuk van de avond, De droom (Le rêve, 1932) van Pablo Picasso, kwam voor 44 miljoen dollar onder de hamer. Met de premie die de koper aan Christie's moet betalen, bedroeg de officiële prijs 48,4 miljoen dollar, ruim 95 miljoen gulden.

Na de 51 miljoen dollar die in 1989 werd betaald voor Les Noces de Pierrette (1905), is dit het hoogste bod dat ooit op een Picasso is uitgebracht.

Het doek De droom, dat Picasso's slapende vriendin Marie-Thérèse Walter laat zien, geldt nu als het op vier na duurste schilderij ter wereld. Behalve door die ene Picasso, wordt het voorafgegaan door Van Goghs Portret van dokter Gachet (82 miljoen dollar), Renoirs Au Moulin de la Galette (78 miljoen dollar) en De Irissen (53 miljoen dollar), eveneens van Van Gogh.

De veilingzaal aan Park Avenue puilde gisteravond uit. Met behulp van camera's en zeventig telefoons konden tweeduizend mensen meebieden. Christie's topman èn veilingmeester Christopher Burge hield de vaart erin en veroorloofde zich ook af en toe een kwinkslag. “Het is nu de galerij tegen Park Avenue,” zei hij om iemand aan de rechterkant van de zaal aan te duiden. “Is daar nog iemand”, vroeg hij in de richting van de telefoons.

De prijzen stegen meedogenloos. Alleen een licht gefluister maakte duidelijk om wat voor exorbitante bedragen het ging. Soms liep de spanning hoog op omdat twee bieders zich hadden voorgenomen dat ene bepaalde werk koste wat kost mee naar huis te nemen.

Veilingmeester Burge was gisteravond na afloop door het dolle heen. “Een ware ode aan Victor en Sally Ganz”, zei de Brit, die meteen het glas hief. De schatting van de totale opbrengst was gesteld op zo'n 250 miljoen gulden.

Ondanks de talloze hoge biedingen bleven vijf 'klassieke modernen' onder de geschatte prijs, waaronder Picasso's uit 1947 stammende Gevogelte en een mes op tafel (Volaille et couteau sur une table). Christie's verwachtte 1,6 tot bijna twee miljoen te bereiken, maar het werd ruim een miljoen gulden.

Het echtpaar Ganz kocht het grillige doek Gevogelte en een mes op tafel in 1949 in New York voor vijfduizend dollar. Acht jaar eerder hadden ze de basis voor hun collectie gelegd met de aankoop van De droom, die toen nog 7.000 dollar kostte.

Lange tijd bleef Picasso bovenaan hun verlanglijstje staan, al konden ze zich de werken vaak nauwelijks veroorloven. “Onze ouders verzamelden kunst omdat ze ervan hielden”, aldus dochter Nancy Ganz Wright na de veiling.

Pagina 10: Klassiek modernen werden onbetaalbaar

Eind jaren vijftig moest het echtpaar Victor en Sally Ganz, overleden in respectievelijk 1987 en 1997, noodgedwongen stoppen met het verzamelen van Picasso's omdat de prijzen hen onbetaalbaar werden. Ze concentreerden zich daarna op 'modernen' als Robert Rauschenberg, Frank Stella, Jasper Johns en Eva Hesse. Victor Ganz, werkzaam in de Newyorkse sieradenwereld, was zelfs degene die de beeldhouwster Hesse 'ontdekte'. Vaak kocht hij samen met zijn vrouw direct van de kunstenaar en het pleit voor hun visie dat ze stukken kozen die enkele decennia later werden beschouwd als sleutelwerken van de kunstenaar. Hun collectie is wel de mooiste particuliere verzameling van de 20ste eeuw genoemd.

In de stampvolle Newyorkse veilingzaal van Christie's wisselden gisteravond in totaal twaalf Picasso's van eigenaar. Tezamen brachten ze ongeveer 328 miljoen gulden op. De droom van Picasso werd ingezet op 20 miljoen dollar en kwam vrij snel en 'gemakkelijk' op 44 miljoen dollar uit. Picasso's Les Femmes d'Alger uit 1955 bleek goed voor 31 miljoen dollar. En voor Femme assise dans un fauteuil uit 1913, het kubistische portret dat Picasso van zijn stervende vriendin Eva Gouel maakte, had een andere anonieme koper 24 miljoen dollar over.

De tweeëndertig latere, 20ste-eeuwse werken gingen voor in totaal ongeveer 80 miljoen gulden van de hand. Deze schilderijen hadden op de veiling, die precies een uur en vijfenveertig minuten duurde, vaak een moeilijker weg te gaan dan de Picasso's. Red Interior van Rauschenberg, in 1967 bij de schilder aangekocht voor elfduizend dollar, begon op 3 miljoen dollar en het duurde eindeloos voordat het bod uiteindelijk op 5,8 miljoen dollar bleef steken. Jasper Johns kwam er beter van af. Diens White numbers uit 1959 ging voor ruim zeven miljoen dollar onder de hamer en Corpse and Mirror bracht zelfs nog een miljoen meer op.

In de veilingzaal zat onder meer Leo Castelli, een van de belangrijkste Newyorkse handelaren bij wie de Ganzen op hun zaterdagse wandelingen langs de galerieën vaak aanklopten. Ze kochten bij hem Decoy van Jasper Johns in 1972 en Chyrow III van Frank Stella in 1980. Werken die toen respectievelijk 72.000 en 25.000 dollar kosten en nu goed zijn voor vier miljoen en 145.000 dollar. Vaak gaf het echtpaar dezelfde werken in bruikleen aan grote Amerikaanse musea.

“Zoals gewoonlijk heeft Anonymus opnieuw de meeste werken weggekaapt”, schertste veilingmeester Burge. Want vrijwel alle kopers van gisteravond hielden hun identiteit geheim. Burge kon alleen bekendmaken dat 63 procent van de nieuwe eigenaren Amerikaans is, 23 procent Europees, 9 Aziatisch en 5 procent overigen.