Mina Raysut droomt zich wereldhaven

Het vissershaventje Mina Raysut in het zuiden van Oman wil uitgroeien tot een strategisch scheepvaart- en handelsknooppunt tussen Oost en West. Een manager van baggeraar Boskalis die de nieuwe haven uitdiept: “Een interessante opdracht waarmee zo'n 60 miljoen gulden is gemoeid.”

MUSCAT, 11 NOV. Het miniscule vissershaventje Mina Raysut bij Salalah in het uiterste zuidoosten van Oman wordt de locatie waarmee het sultanaat zijn strategische positie voor de scheepvaart tussen Oost en West binnenkort weer terugkrijgt.

Oman was eeuwen geleden een pleisterplaats en handelscentrum van de Verenigde Oostindische Compagnie en van Portugese en Spaanse zeevaarders naar de Oost. Toen dienden de natuurlijke havens aan de Golf bij de hoofdstad Muscat als overslagplaats, nu hebben de grote reders Sea-Land en Maersk de handen ineengeslagen om in samenwerking met de Omaanse regering Mina Raysut aan de Arabische Zee te veranderen in een Mega-seaport die de grootste containerschepen kan ontvangen.

Boskalis Westminster, het Nederlandse baggerbedrijf is druk bezig met het uitdiepen van het toegangskanaal en de nieuwe haven, die in Oman al “het Rotterdam van het Midden-Oosten” wordt genoemd, tot een diepte van 16 meter. “Het is een interessante opdracht, waarmee zo'n 60 miljoen gulden is gemoeid”, zegt de projectmanager Herman van der Vorm van Boskalis. “We hebben in Raysut wel te maken met een rotsachtige bodem, en dan duurt het baggeren langer. Ondanks uitgebreide bodemonderzoeken die we altijd tevoren uitvoeren kun je nogal eens voor verrassingen komen te staan. Bij baggerwerken heb je altijd ups en downs, het is van tevoren moeilijk precies in te schatten wat je onder water allemaal kunt tegenkomen. Maar de markt trekt voor ons gelukkig goed aan, vooral hier in het Midden-Oosten waar we veel opdrachten uitvoeren, zodat je materiaal efficiënt kunt inzetten op verschillende werken in de regio.”

Boskalis heeft voor het werk de snijkopzuiger Taurus ingezet, die per dag enkele tienduizenden kubieke meters zand en rotsgruis naar boven haalt. Dat materiaal wordt via een drijvende pijpleiding van 900 meter lang naar de kust geperst, waar het voor landaanwinning en voor de aanleg van vier laadpieren wordt gebruikt. Het Brits-Omaanse bedrijf Wimpey-Alawi bouwt de kademuren, de bestrating en de gebouwen langs de nieuwe haven.

Bestuursvoorzitter John Clancey van de Amerikaanse containerrederijSea-Land kwam vorige week speciaal naar Oman om sultan Qaboos een schaalmodel van zijn nieuwste containerschip te overhandigen, uit dank voor de medewerking. De Omaanse regering investeert 130 miljoen dollar in de haven en de betrokken particuliere bedrijven nog eens 120 miljoen. Sea-Land en zijn Deense partner Maersk nemen een belang van 30 procent in het project en verzorgen de complete bedrijfsvoering.

“Dit project levert ons een jaarlijkse besparing van miljoenen op”, raamt Clancey. “Onze grote containerschepen varen nu van Noord-Amerika en van Rotterdam rechtstreeks naar Singapore en andere Aziatische bestemmingen, maar een deel van de containers is bestemd voor het Midden-Oosten, Oost-Afrika en de Westkant van India. Daar kunnen we nergens een haven in en ook de Golf is voor die megacarriers niet bereikbaar. Deze containerhub stelt ons in staat om hier een tussenstop te maken en over te laden in kleinere schepen voor de bestemmingen in deze regio.”

Dat betekent volgens Clancey dat er zowel op de Westelijke als de Oostelijke route minder grote schepen gaan varen “en dat scheelt enorm in de kosten.”

John van der Merwe, vice-president en general manager van Sea-Land voor Noord- en Oost-Europa in Rotterdam legt uit dat de service voor dit deel van de wereld door de haven in Oman flink verbeterd wordt. “De ladingen voor het Golfgebied en Oost-Afrika zullen hun bestemming veel sneller bereiken, want de kleinere schepen gaan een veel kortere route afleggen.”

Van der Merwe verwacht dat Sea-Land en Maersk vanaf volgend jaar al zeker een half miljoen containereenheden van 20 voet in Mina Raysut op jaarbasis gaan overslaan. “Maar dat aantal zal snel toenemen. Je kunt nu al voorzien dat er een flinke uitbreiding van de haven nodig is. Dat zal deze regio een forse ontwikkeling brengen die Oman goed kan gebruiken. Je kunt je voorstellen dat er allerlei servicebedrijven nodig zijn. Er wordt nu al gesproken over een vestiging van Hilton, vlak aan zee. Ook is er behoefte aan een reparatiedok bij deze haven. Op deze manier is vijfentwintig jaar geleden ook de haven van Algeciras in Zuid-Spanje ontstaan.”

Oman moet met zijn havenproject wel rekenen op concurrentie van buurland Jemen, dat voor de historische haven van Aden een soortgelijk project op het oog heeft. Aden ligt vlakbij de ingang van de Rode Zee en was decennia lang een geliefd oord voor de schepen die het Suezkanaal passeren. Deze haven is nu sterk verwaarloosd en de infrastructuur is niet meer van deze tijd. Maar de Jemenitische regering heeft een overeenkomst gesloten met de Singapore Port Authority en een Saoedische investeerder voor een flinke opknapbeurt. De Singaporezen gaan hier als bedrijfsvoerder optreden. “Toevallig hebben wij voor Aden ook al een opdracht waaraan we volgend jaar beginnen”, zegt Herman van der Vorm van Boskalis. “Daar gaat het om kades met een gezamenlijke lengte van 700 meter, in Mina Raysut is dat 1.200 meter.”

De autoriteiten in Muscat zien er geen bedreiging in, want Jemen is politiek gezien een veel minder stabiel land dan Oman. Vorige week nog werden er vier bommen in het centrum van Aden tot ontploffing gebracht, volgens de staatsradio van Jemen waren ze bedoeld om “de veiligheid en stabiliteit van het land te bedreigen”. Een onbekend aantal verdachten werd opgepakt. Binnenkort worden elf mensen voor de rechter gebracht in verband met een serie bomexplosies die zich in juli in Aden voordeden. “Mina Raysut kan in het geval van een crisissituatie, wanneer er geen schepen de Golf in kunnen, een extra rol spelen bij de doorvoer van goederen. Er is een goede snelweg naar het Noorden, we kunnen zó per vrachtauto transporten naar Abu Dhabi en Dubai (Verenigde Arabische Emiraten) en nog verder, naar het Noorden verzorgen”, zegt Salim bin Nasser Al Ismaily, hoofd van het Centrum voor promotie van investeringen en export.

John van der Merwe van Sea-Land: “Wij liggen met dit project ruim een jaar vóór op Aden en we hebben onze contracten voor de containeroverslag al rond.” Volgend jaar augustus worden de eerste twee van vier kades in Mina Raysut opgeleverd. In een tweede fase wordt dat aantal verdubbeld.