Turkije laat gevangen blinde advocaat vrij

ANKARA, 10 NOV. De Turkse blinde advocaat en mensenrechtenactivist Esber Yagmurdereli is gisteren om gezondheidsredenen uit de gevangenis van Çankiri in Midden-Turkije ontslagen, waar hij een straf van ruim 20 jaar uitzat. Zijn vrijlating wordt algemeen in verband gebracht met de verwoede pogingen van Turkije om lid te worden van de Europese Unie (EU). De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten spreken vandaag in Brussel over dit onderwerp.

Yagmurdereli is de laatste jaren uitgegroeid tot een vooraanstaand strijder voor de vrijheid van meningsuiting en een politieke aanpak van de Koerdische kwestie in Turkije. Zijn gevangenzetting onderstreepte dan ook de slechte Turkse staat van dienst op het gebied van mensenrechten en democratie en de onverzoenlijk afwijzende houding van zowel de politiek als de machtige militairen ten aanzien van democratische rechten voor de Koerden. Yagmurdereli zei gisteren de strijd voor een democratisch Turkije te zullen voortzetten. “Een doel dat slechts stap voor stap kan worden bereikt”, aldus de advocaat.

Yagmurdereli, die vorig jaar een cruciale rol speelde bij het beëindigen van de massale hongerstaking in Turkse huizen van bewaring die aan 12 gevangenen het leven kostte, werd recentelijk in hoger beroep veroordeeld tot tien maanden gevangenisstraf voor een toespraak gedurende een bijeenkomst van een vakbondsorganisatie in Istanbul. Eerder was hem al levenslang opgelegd voor het opzetten van een illegale linkse organisatie. Hij zat in totaal 14 jaar van die straf uit, waarna hij in 1991 profiteerde van een algemene amnestie. De wet stelt echter dat bij een nieuwe veroordeling alsnog ook de resterende straf moet worden uitgezeten. In het geval van Yagmurdereli was dat 22,5 jaar.

De blinde advocaat werd drie weken geleden plotseling gearresteerd en naar de gevangenis van Çankiri overgebracht. Dat leidde zowel in Turkije als in Europa tot een golf van kritiek. Van officiële zijde werd ter verdediging aangedragen dat Yagmurdereli een 'terrorist' was en dus niet voor amnestie in aanmerking kon komen.

Premier Mesut Yilmaz gaf vervolgens de minister van Justitie opdracht om een tussenoplossing te vinden. Deze kwam met de verklaring dat de blinde advocaat ernstig ziek was en dat in de gevangenis voor zijn leven moest worden gevreesd. Zijn veroordeling is daarom met een jaar uitgesteld. Yagmurdereli ontkent dat hij grondig medisch is onderzocht. Zo zou bij binnenkomst in de gevangenis van Çankiri slechts zijn gekeken of hij besmettelijke ziekten onder de leden had. Turkije liet eerder dit jaar ook al zes hoofdredacteuren vrij nadat tal van internationale organisaties hierop hadden aangedrongen. Turkije voert de ranglijst aan van landen waar journalisten op grond van hun mening gevangen zitten.