Nijmegenaren zijn vervuiling vliegas beu

De provincie Gelderland wil dat de Nijmeegse vliegasverwerker Vasim zijn bedrijfsterrein gedeeltelijk overkapt om stofoverlast in de omgeving tegen te gaan. Buurtbewoners vinden dat onvoldoende.

NIJMEGEN, 10 NOV. Met een ijsmuts op staat hij achter de microfoon. De woordvoerder van Milieuvereniging De Boskabouters heeft een voorstel: als er nu eens automatische sproeiers zouden worden geplaatst, die uit zichzelf aanspringen als de wind naar het noorden draait? Dat zou veel overlast voorkomen.

De Boskabouters-woordvoerder was één van de aanwezigen van de “informele bijeenkomst” die de provincie Gelderland onlangs organiseerde in een wijkcentrum om de bewoners in Nijmegen-west te informeren over het besluit van Gedeputeerde Staten om het vliegasverwerkende bedrijf Vasim te verplichten het bedrijfsterrein deels te overkappen. Het bedrijf, zo was eerder gebleken uit een rapport van TNO, stoot jaarlijks 20.000 kilo stof uit (waarvan een deel kankerverwekkend), dat deels in de buurt terecht komt.

Met de gedeeltelijke overkapping en een aantal aanvullende maatregelen, zoals het stilleggen van de werkzaamheden bij noordenwind en het veranderen van de aanrijroute van vrachtwagens, zou de uitstoot met 75 tot 80 procent worden teruggedrongen. Een complete overkapping zou weliswaar een reductie van 90 procent opleveren, maar kost zó veel meer dat het dagelijkse bestuur van de provincie het onredelijk vindt zo'n voorziening van Vasim te eisen.

In Nijmegen-west en het belendende Weurt, zo bleek begin vorig jaar na onderzoek, komt veel meer kanker voor dan elders in het land. Daar is, zo is het oordeel van de buurtbewoners, Vasim medeverantwoordelijk voor. In de stoffen die het bedrijf verspreidt, zitten kankerverwekkende metalen. Van het vliegas (resten verbrande kolen) van de elektriciteitscentrale van Nijmegen maakt Vasim zogenoemde lytagkorrels (een soort kunstgrind). De korrels worden op het terrein opgeslagen en daarna in vrachtwagens afgevoerd en overgeladen in schepen. Van het overslagterrein verwaaien grote stofwolken, die continu neerslaan op auto's en huizen in de omgeving.

Vasim staat in de buurt niet alleen slecht bekend wegens deze stofoverlast. Ook met de naleving van de regels wordt volgens de bewoners een loopje genomen. Controleurs van de provincie Gelderland constateerden tijdens een onaangekondigd werkbezoek eind september dat de voorschriften niet werden nageleefd: vrachtwagens bleken onvoldoende afgedekt en het overladen van de korrels op schepen had plaats zonder dat de invoertrechters en transportbanden afdoende afgeschermd waren. Dit was voor de provincie aanleiding Vasim te dwingen een deel van het terrein te overkappen.

Tijdens de informele bijeenkomst bleek evenwel dat de buurt een gedeeltelijke overkapping onvoldoende vindt. “De Vasim toont al tien jaar een grote onwil om de regels te volgen. Ik vind het naïef van de provincie te denken dat het bedrijf deze strengere regels wel zal naleven. Hoe denkt de provincie de zaak eigenlijk te controleren”, vraagt de woordvoerder van Milieudefensie Nijmegen. Een oudere man wordt heel boos omdat er volgens hem geen voortgang in het gesprek zit. “We zitten hier nu al twee uur te praten, maar ik hoor nog steeds niets over een oplossing van het stofprobleem”, schreeuwt hij. “Doe toch eens wat aan die rotzooi! Ik ben 67 jaar en als het te lang gaat duren, lig ik straks onder de groene zoden door de Vasim.”

Bedrijfsleider R. Visser van Vasim, door zijn directie naar de bijeenkomst gestuurd om de discussie aan te horen, laat desgevraagd weten dat het bedrijf volledige overkapping niet afwijst, maar niet alleen voor de kosten wil opdraaien. “We verlangen wel een bijdrage van de provincie. Bovendien zullen we een aanvraag indienen om ook andere stoffen te verwerken.”

Aan het slot lichtte de woordvoerder van De Boskabouters zijn sproeiplan om de berg korrels nat te houden nog eens toe. Het moet wel serieus gebeuren, zegt hij. “Anders heeft het helemaal geen zin.”

    • André Ritsema