Gergjev raasde weer langs met Kirov-opera

Concerten: Otello van G. Verdi en Jevgeni Onjegin van P. Tsjaikovski door Koor en Orkest van de Kirov Opera o.l.v. Valery Gergjev. Gehoord: 7, 8/11 Vredenburg Utrecht.

Meteorologen zouden eens aan 'Valery' moeten denken wanneer ze een koosnaam zoeken voor een tornado. Als er in de tegenwoordige concertpraktijk één vliegende orkaan bestaat is het immers wel Valery Gergjev. De Russische dirigent die de functies van chefdirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Kirov Opera uit St. Petersburg combineert met gastoptredens over de gehele wereld en een vast gastdirigentschap van de Metropolitan Opera in New York, voerde dit weekeinde in het Utrechtse Vredenburg met zijn Russische gezelschap, tussen langdurige opnamesessies door, ook nog twee opera's uit. Hij kwam - steevast een kwartier te laat, zag zijn blind gehoorzamende Kirov Koor en Orkest, en overwon op een dermate indrukwekkende wijze dat alle details waarop je wat zou kunnen afdingen volkomen in het niet vielen.

De beide opera's, Verdi's Otello en Tsjaikovski's Jevgeni Onjegin, gaan over jaloezie en de karakterologische ontwikkelingen maken het geloofwaardig neerzetten van de afzonderlijke rollen door de solisten moeilijk, zeker in een concertante uitvoering. Otello (Vladimir Galuzin) en Jago (Nikolaj Putilin) slaagden hierin glansrijk; Desdemona (Marina Shaguch) bleef de onnozelheid zelve, maar haar onnozelheid was niettemin van een roerende muzikale schoonheid. De verstilde bidscène onderstreepte nog eens dat een dramatische climax niet per se vergezeld hoeft te gaan van een luidruchtig forte.

In Jevgeni Onjegin wist de geweldige sopraan Tatjana Pavlovskaja haar rol van Tatjana eveneens van enige psychologisch diepgang te voorzien; Onjegin (Vassily Gerello) bleef een fletser personage.

De solisten in Onjegin vond ik met hun contrastrijke timbres het best gecast, wat niet wegneemt dat aan de stemmen van de Kirov Opera altijd veel valt te genieten. Zelfs als solisten op het eerste gehoor tegenvallen, trekken zij op een later moment weer alle registers open, zoals de lichtelijk verkouden Youri Marusin (Ljenski) die zijn stem spaarde tot de grote aria in het tweede bedrijf. Overrompelend was in Onjegin de aria van Nikolaj Okhotnikov in de rol van de latere echtgenoot van Tatjana. Deze diepe bas op leeftijd is nog altijd een stentor. En het Kirovkoor, dat buldert onder Gergjevs leiding als een orkaan.