Frankrijk half tevreden over einde transportvete

In Frankrijk wordt het einde van de wegtransportstaking met gemengde gevoelens beleefd. De regering-Jospin koos voor de stakers maar wist toch voldoende speelruimte te bewaren om als succesvol arbiter op te kunnen treden.

PARIJS, 10 NOV. Frankrijk is half tevreden over de afloop van het conflict in het wegvervoer dat dit weekeinde is beëindigd. Content met de redelijk snel bereikte oplossing (na vijf dagen, tegen vorig jaar twaalf). Minder gelukkig over het gebrekkig sociaal overleg en de imagoschade in het buitenland.

Voor veel chauffeurs in het Franse wegvervoer betekent het akkoord dat vrijdagmiddag werd getekend door een meerderheid van werkgevers en de transportvakbond van het CFDT een Phyrrus-overwinning. 3.300 gulden bruto in het jaar 2000 is nog steeds geen vetpot voor minimaal 200 uur werken per maand. Al is het voor sommige chauffeurs een verbetering met 20 procent in ruim twee jaar.

De tekst voorziet in meer details dan de (slecht nageleefde) afspraken van vorig jaar: een soort minimum-uurloon, betere definities van wat gewerkte uren zijn (ook als er uitgeladen wordt) en een loonsverhoging met zes procent ineens. De regering besprak vandaag al een wetsontwerp dat het akkoord voor de hele sector verbindend verklaart en het toezicht op de naleving regelt. Bovendien worden extra mensen aangesteld om de controle op de bestaande regelgeving te verscherpen.

Voor de regering-Jospin is het conflict een positieve ervaring, ondanks kritiek op het feit dat de rechtsstaat een week moest wijken voor de straat. De minister-president heeft opnieuw laten zien dat zijn methodische aanpak werkt. Hij heeft alle leden van de regering, vooral zijn communistische minister van transport Jean-Claude Gayssot, heldere instructies gegeven en zowel in de uitvoering als in de symbolische communicatie weinig aan het toeval overgelaten. De regering liet er geen misverstand over bestaan dat zij aan de kant van de stakers stond, maar hield desondanks speelruimte om als arbiter te kunnen optreden. Juist daardoor kon de politie veel meer worden ingezet dan vorig jaar door de rechtse regering-Juppé, zij het met strikte instructies om tact boven kracht te gebruiken.

Ondanks zijn oude banden met de communistische vakcentrale CGT, liet minister Gayssot het er op aankomen dat de transportbond van de CFDT (voorzitter Nicole Notat), die ruim 80 procent van de georganiseerde chauffeurs achter zich heeft, de show kon domineren. De CFDT'ers bemanden veruit de meeste blokkades, zij bewaakten het niet-gewelddadige karakter van de acties en zij konden vrijdag als pragmatische overwinnaars de terugtocht inzetten. Jaloers mokkende andere bonden lieten niet na er op te wijzen dat over een paar weken vakbondverkiezingen worden gehouden, die de echte representativiteit van de diverse bonden in Frankrijk aangeven. Dan moet blijken of de CFDT over de hele linie de vruchten plukt van haar constructieve, op dialoog gerichte benadering.

Het ministerie van financiën houdt het er op dat schade van een week wegblokkades aan de Franse nul is geweest. Commentatoren wijzen er vandaag op dat de gebrekkige werking van het sociaal overleg pijnlijk aan het licht is getreden. Niemand is trots op de indruk die de rest van Europa weer heeft gekregen van de manier waarop Fransen sociaal-economische zaken afwikkelen. Zonder weerwoord wijst men op omslagartikelen als die in The Economist van vorige week, waarin wordt gesteld dat Frankrijks manier van Europees optreden evenzeer wordt gesymboliseerd door de bruuske kandidatuur van Jean-Claude Trichet als door de regelmatig terugkerende gijzeling van het Europese wegvervoer.

    • Marc Chavannes