Beleggers vrezen moord in de Oriënt-express

AMSTERDAM, 8 NOV. 'Wacht tot het rode licht gedoofd is. Er kan nog een trein komen', staat bij elke spoorwegovergang. Kunnen beleggers al oversteken? Deze week dachten ze aanvankelijk van wel.

Op maandag bekroonde het Damrak het herstel van de beursklap van de week daarvoor met een stijging tot ruim 882 punten, tegen een slot van 859 punten vorige week vrijdag. Een akkoord over een steunpakket van zo'n 40 miljard dollar aan Indonesië haalde in het weekeinde voorlopig de angel uit de Aziatische crisis, en de beurzen veerden wereldwijd op.

Maar in de loop van de week begon het weer te rommelen. Vanuit Azië raasde de Oriënt-express gisteren weer op volle snelheid voorbij. Eerste stop: Tokio. Daar viel de beurs met 4,2 procent terug tot het laagste niveau sinds juli 1995. Op halte Hongkong voerde de valutamarkt de druk op de plaatselijke dollar weer op, steeg de rente van 11,5 procent naar 14 procent en moest de Hang Seng index met 2,95 procent terug. Frankfurt daalde van de weeromstuit, en in Londen galmde de verrassende Britse renteverhoging van 7 naar 7,25 procent van donderdag nog na.

Tot overmaat van ramp kwamen op station New York de werkgelegenheidscijfers van de VS gistermiddag veel hoger binnen dan verwacht. Met een Amerikaanse werkloosheid op 4,7 procent - het laagste peil sinds 1973 - staat het 'nieuwe paradigma' over de economie, waarbij flinke groei wordt gepaard aan lage inflatie, voor een nieuwe test. En in New York waren beleggers daar niet zo voor in de stemming. Toen het Damrak gistermiddag sloot, stond de Dow op een verlies van 116 punten.

De Europese beurzen leden verlies. Het Damrak sloot op 849,17 punten, een verlies van 1,25 procent voor de week en 2,4 procent voor de dag. Frankfurt verloor gisteren 3,24 procent, Parijs bijna 3 procent en Londen ruim 3 procent.

Een extra negatieve factor blijft in het Newyorkse en Aziatische geweld tot nu toe wat op de achtergrond, en dat is de dollar. Gisteren zakte de munt voor het eerst sinds mei dit jaar onder de 1,92 gulden. Nog begin augustus bereikte de dollar een hoogtepunt van 2,12 gulden.

Aziatische munten, inmiddels ook de Japanse yen, zijn intussen scherp gedaald ten opzichte van de dollar. Nu de dollar zelf ook terrein prijsgeeft ten opzichte van de Duitse mark, komt de koersdaling van de Aziatische munten in Europa extra hard aan. De dollar is sinds 8 augustus met 9 procent gedaald. Voor de yen bedraagt die daling in dezelfde periode ruim 16 procent.

Het gevolg is dat de koers van de gulden, gewogen naar de bestemming van de export, met 2 procent is gestegen sinds augustus. Voor Duitsland, dat relatief veel naar de Verenigde Staten exporteert, is de handelsgewogen stijging van de mark met 2,5 procent nog groter.

Het valuta-effect is terug te zien op de beurs. Tot de top-tien van grootste dalers sinds de dollar-piek van begin augustus behoren dan ook valuta-gevoelige fondsen als Hoogovens (min 32 procent), Hagemeyer (min 28 procent), ABN Amro (min 26 procent) en Ahold (min 22 procent). Met name beleggers die op 23 juli Ahold kochten op 74,50 gulden lijden zwaar. Zij hebben hun stukken met 35 procent in waarde zien dalen.

    • Maarten Schinkel