Before the Rain

Zondag, Duitsl.1, 23.15-01.00u.

Mensen worden verliefd. Of ze nou in Londen wonen of in Macedonië en of het nou oorlog is of niet. Het verschil is dat ze in een oorlog soms moeten kiezen tussen de liefde en hun leven. Alsof dat iets anders is.

Dat is althans wat de in New York woonachtige Macedonische filmmaker Milcho Manchevski betoogt in zijn debuutfilm Before the Rain (Pred dozdot) uit 1994.

Nadat de in Skopje geboren regisseur in de jaren tachtig naar de Verenigde Staten vertrok, hield hij zich voornamelijk bezig met het vervaardigen van videoclips. Zijn sterke visuele kracht is dan ook het eerste dat opvalt aan Before the Rain - in Venetië ex aequo met een Gouden Leeuw bekroond.

Sterke, zorgvuldig gekadreerde beelden van priesters, een man die tijdens een begrafenis verstrooid een appeltje eet, ze doen meer denken aan de films van de Iraniër Mohsen Makhmalbaf (wiens Salaam Cinema binnenkort uitkomt) dan aan de hectische beeldenstroom van MTV.

Wat Manchevski met Makhmalbaf gemeen heeft, is het gebruik van realistische, bijna documentair gefilmde sequenties van het leven van alledag. Er wordt een schaap geboren, er vindt een gesprek plaats in een taxi en later een vrijpartij. Deze fragmentarische scènes roepen, zonder veel dialoog nodig te hebben, het verhaal op.

De film is geconstrueerd als een drieluik, waarvan het eerste ('Words') en het laatste ('Pictures') zich in Macedonië afspelen op een moment dat elders een oorlog woedde. Hoewel Macedonië buiten de strijd is gebleven, laat Manchevski zien hoe buren elkaar met geweren bewaken, broers hun zusters doodschieten en geliefden elkaar verliezen.

De structuur van Before the Rain is wel eens vergeleken met die van Pulp Fiction. In beide films cirkelen gebeurtenissen om elkaar heen in een non-lineair universum. De volgorde is niet van belang, wel het feit dat de in Before the Rain geschetste etnische conflicten zich overal kunnen voordoen. Dat maakte Manchevski's film voor velen een indrukwekkender getuigenis van de oorlog in ex-Joegoslavië dan Emir Kusturica's burlesque Underground.

    • Dana Linssen