Bagdad houdt voet bij stuk; VS: beschieten U2 door Irak oorlogsdaad

WASHINGTON, 8 NOV. De Amerikaanse regering zal Iraakse pogingen om een U2-verkenningsvliegtuig van de Verenigde Naties neer te schieten beschouwen als een oorlogsdaad. Dat heeft een hoge funcionaris van het Pentagon gisteren verklaard.

Irak heeft deze week herhaaldelijk gedreigd om de Amerikaanse vliegtuigen, die deel uit maken van de wapeninspecties van de Verenigde Naties, te zullen neerhalen als ze zich boven Iraakse grondgebied vertonen. De Iraakse vice-premier Tareq Aziz beschuldigde de Verenigde Staten er gisteren van de vliegtuigen te gebruiken om informatie te verzamelen voor militaire aanvallen tegen Irak. Overigens vliegen de U2's doorgaans zo hoog, dat het onwaarschijnlijk is dat Iraaks geschut ze kan raken.

De spanning over de wapeninspecties van de VN in Irak liep gisteren verder op. De driemansdelegatie die Kofi Annan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, naar Bagdad had gestuurd om de impasse te doorbreken, keerde terug naar New York om verslag uit te brengen. De Iraakse regering lijkt niet bereid om in te binden. Vice-premier Aziz wil de Veiligheidsraad als die maandag in New York bijeenkomt persoonlijk toespreken.

De crisis begon vorige week toen Irak verklaarde dat de Amerikaanse leden van UNSCOM, de VN-commissie die belast is met de opsporing van massavernietigingswapens in Irak, het land moeten verlaten. Bagdad eiste ook dat de vluchten met de U2-vliegtuigen gestaakt worden. De VN weigerde op Bagdads eisen in te gaan, waarop de inspecties kwamen stil te liggen. De vluchten van de U2's worden zondag of maandag hervat.

Woensdag maakte Richard Butler, de Australische leider van Unscom, bekend dat Irak van het stilliggen van de inspecties gebruik heeft gemaakt om militaire apparatuur buiten het bereik van surveillance-camera's te plaatsen en sommige camera's onklaar te maken.

President Clinton antwoordde gisteren op de vraag of hij tekenen ziet dat Saddam Hussein zal instemmen met de eis van de VN dat de wapeninspecties hervat worden: “Nee, die zie ik niet”. Hij noemde het belangrijk om nu vastbesloten te zijn tegenover Irak. Minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright zei gisteren te verwachten dat de Veilgheidsraad van de VN “krachtige actie” onderneemt om Irak te dwingen de wapeninspecties te accepteren. Haar collega William Cohen van Defensie stelde voor de economische sancties te verscherpen of reisbeperkingen op te leggen aan Iraakse functionarissen.