Stadsweiland

Het verschil in stedebouwkundig elan tussen Amsterdam en Rotterdam kwam vorige week weer duidelijk aan het licht. Rudi Fuchs, directeur van het Stedelijk Museum van Amsterdam liet weten dat wat hem betreft de zogenoemde 'nieuwe vleugel' van het Stedelijk Museum, die gebouwd is in de jaren vijftig, gesloopt kon worden.

De Portugese architect Alvaro Siza, die toch al bezig is met nieuwbouwplannen voor het Stedelijk, wil op die plaats een langwerpig gebouw zetten. Er was al eerder sprake van om de nieuwbouwvleugel van het Stedelijk te slopen, toen een andere architect, de Amerikaan Robert Venturi, spetterende plannen voor een uitbreiding van het Stedelijk had gepresenteerd. Maar die plannen waren te duur. Hij maakte een nieuw, goedkoper plan, waarbij de nieuwe vleugel werd gespaard, tot vreugde van een groep Amsterdamse kunstenaars, die er exposeren. Venturi's ontwerp verdween van tafel, Siza kwam. In zijn aanvankelijke ontwerp werd het als een noodschooltje ogende gebouw gespaard.

Fuchs wil zijn museum mooi uitbreiden, maar is genoodzaakt een taaie strijd te voeren tegen de rampzalige plannen om van het Museumplein in Amsterdam een zompig grasperk te maken, waarvan juist achter zijn museum een punt zeven meter omhoog gaat, om daaronder een parkeergarage en een supermarkt te herbergen. Een van zijn wapens in de strijd om dat zogenoemde 'ezelsoor' weg te krijgen is het verbeteren van de 'achterkant' van het museum, en die oude nieuwe vleugel is daarbij natuurlijk een sta in de weg.

Vier jaren wordt er nu al gerept van de uitbreiding van het Stedelijk, en nog steeds is er geen concreet plan, en geen goede samenwerking met de Grote Grasperk Aanleggers van het Museumplein. Zelfs als Siza's museumuitbreiding mooi wordt, zal het door dat 'ezelsoor' rommelig lijken, en niet opgenomen in de stedelijke ruimte. Dat komt omdat de politici en ambtenaren in Amsterdam, de Partij van de Arbeid voorop, geleid worden door een wat ik maar zal noemen boeren grote-stadsideaal. Het museumplein moet een weiland worden, en het stadcentrum moet autovrij, zodat de kern van de stad een soort reuze stille plattelandsgemeente wordt. Leuk om op een mooie Pinksterdag eens een keertje te wandelen. Dat het Museumplein een bruisend, levendig, sterk cultureel gericht tweede stadscentrum kan worden, is aan Amsterdam niet besteed.

Nee, dan Rotterdam. Terwijl in Amsterdam opnieuw gediscussieerd moet worden of de oude nieuwe vleugel van het Stedelijk nu wel of niet mag blijven, komt het stadsbestuur daar met een spectaculair plan: een dertig meter hoog beeld van een zwangere vrouw, van blauw, geel en rood spiegelend glas, ontworpen door Niki de Saint Phalle, moet daar in het centrum als nieuw museum over gezondheid komen. In het hoofd van Nana, zoals het beeld heet, kun je straks een hi-tech expositie bekijken over de hersenen, ter hoogte van haar buik komt een 'wombtheatre' met films over het leven in de baarmoeder, en vanuit Nana's spiegel-tepels kun je de skyline van Rotterdam bewonderen. In Amsterdam zou Nana van de stadspoorten weggejaagd zijn eer ze binnen was.