'Laat de ouders er buiten'

De commissie-Hermans stelt voor ouders te verplichten mee te betalen aan de studie van hun kinderen, tot die 21 jaar zijn. Wat vinden ouders daarvan?

WIJHE, 6 NOV. Niek (21) was op de middelbare school “nooit zo'n leerpikkie”. Maar na een stage in de dak- en thuislozenzorg op het MBO raakte hij enthousiast voor maatschappelijk werk. Hij kon toen al een baan krijgen, maar hij koos voor de studie maatschappelijk werk aan het HBO in Groningen. “Wij hebben hem gestimuleerd om verder te leren, want anders blijf je toch hangen op middelbaar niveau”, zeggen zijn ouders, Annie en Bernard van den Berg, die een boerenbedrijf hebben met veertig melkkoeien.

Zij vinden een studie voor hun kinderen belangrijk, omdat ze zelf nooit de kans kregen om te studeren. “Toen ik zestien jaar was, zei mijn vader: 'Ga maar aan het werk'. Ik vind het achteraf jammer dat ik die algemene ontwikkeling mis”, zegt Bernard van den Berg.

De jongste zoon, Joris (15), zit op het Lager Beroepsonderwijs voor de landbouw. “Ook tegen hem zeggen we dat hij moet doorleren.” Het boerenbedrijf vergt tegenwoordig meer kennis dan vroeger, van computers bijvoorbeeld. “Met alleen LBO kun je dit vak niet meer uitoefenen.”

Omdat hun inkomen relatief laag is, hoeven Bernard en Annie niet mee te betalen aan de studie van hun kinderen. Maar ook als ze het zouden kunnen betalen, zouden ze het niet doen, zeggen ze. Een principekwestie. “Mensen die veel verdienen, werken er meestal hard voor. Dan moet de overheid ze niet kaalplukken”, vindt Bernard van den Berg.

Studeren is een zaak tussen de overheid en de student, zegt hij. “Laat de ouders er buiten.” De overheid moet ervoor zorgen dat iedereen kan studeren en de student moet bereid zijn te investeren in zijn toekomst door bijvoorbeeld geld te lenen.

Van Annie en Bernard mag de overheid een deel van de giften best omzetten in leningen, zoals de commissie-Hermans ook bepleit, na het 21ste jaar van de student. “Wij zijn geen voorstander van een gespreid bedje. Als ik wil investeren in mijn bedrijf, moet ik toch ook geld lenen?”

Het idee om ouders te dwingen tot een bijdrage vinden ze ronduit slecht. “Als je heibel wilt in een gezin, moet je dat doen.” De kinderen willen zelf ook onafhankelijk zijn, ze hebben nooit om geld gevraagd, zegt Annie. “Als we ze geld geven, gaan we ze ook op de vingers kijken en dan krijg je botsingen.”

Ceciel (19) was altijd al leergierig, over haar studie maken Annie en Bernard zich geen zorgen. Of zoon Niek binnen de gestelde termijn kan afstuderen, is nog spannend, maar ze zeuren hem niet aan het hoofd. Dat is de beloning voor zijn financiële autonomie. “Hij zegt: 'Ik kom er wel', dus dan vertrouwen wij daar op”, zegt Annie. Over de studieschuld die hij opbouwt, maakt ze zich diep in haar hart wel een beetje zorgen. “Maar als wij hem het geld geven, beroven we hem van zijn vrijheid.” Niek heeft een deel van zijn haar blauw geverfd. “Vreselijk”, vindt zijn moeder het, maar dat mag hij dus ook zelf weten.

Het idee van de commissie-Hermans om de beurs uit te smeren over tien jaar, vinden Annie en Bernard niet geslaagd. “Je gaat toch niet een jaar achter de lopende band staan om daarna weer een jaar te studeren. Je kunt de studie beter in één keer afmaken. Bovendien komt toch ook een keer het moment dat je wil trouwen en een gezin wil stichten.”

Familienaam Van den Berg. Met zoon Niek (21), dochter Ceciel (19) en zoon Joris (15) Studie Niek studeert Maatschappelijk Werk (HBO) in Groningen. Ceciel doet verpleegkunde (HBO) in Deventer Huisvesting Niek en Ceciel zijn uitwonend en geen lid van een studentenvereniging Bijbaan Niek en Ceciel doen bestuurswerk in de medezeggenschapsraad van de faculteit. Ceciel werkt elke zaterdag op een camping Beurs allebei 425 gulden basisbeurs en 421 gulden aanvullende beurs Lening alleen Niek heeft aanvullende lening, 366 gulden per maand Beroep ouders boer en boerin Bijdrage ouders geen

    • Daniela Hooghiemstra