De geur van de vroege jaren '60

Op zoek naar oude Libelles, de bevrijdingskrant of de krant van uw trouwdag? Het Junior Antiquariaat heeft 1,5 miljoen tijdschriften, dagbladen en reclamefolders liggen. Oog in oog met de normen van weleer.

De dag van mijn geboorte gebeurde er weinig belangwekkends in de wereld. Het Algemeen Handelsblad van de volgende dag opende met een toespraak van de Britse premier Sir Alec Douglas Home, die spoedig betere betrekkingen met de Russen zei te verwachten, de Turkse premier Inönu diende zijn ontslag in, de zuster van de Britse vorstin maakte bekend dat ze haar tweede kind verwachtte, er werd gestaakt bij Van Gend en Loos in Amsterdam, het vroor licht en verder rommelde de berichtgeving op de voorpagina nog na van de moord op Kennedy, elf dagen daarvoor.

Nergens uit het vergeelde document stijgt echter sterker de geur van de vroege jaren zestig op dan uit de pagina 'Voor U Mevrouw', een sociaal-historisch juweel. Dat het met de vrouwenemancipatie nog redelijk goed is gekomen, is zeker niet te danken aan de rubriek Dear Abby, waarin lezeressen hun hart konden uitstorten. Vraag: Dear Abby, mijn echtgenoot (-) heeft een tweeledige persoonlijkheid. Ik noem hem 'Dr. Jekyll and mr. Hyde. Als hij kwaad wordt, begint hij te schreeuwen. In de winter geeft dat niet, want dan zijn de ramen dicht (-). Maar in de zomer genieten alle buren mee.'' Was getekend: één bonk zenuwen. Antwoord: Beste bonk, U boft nog. Er zijn ook vrouwen die getrouwd zijn met één persoonlijkheid, en dat is dan meestal mr. Hyde. Praat eens met hem zodra hij Dr. Jekyll is, en zeg eerlijk dat u zich schaamt voor zijn grote mond.

En beloof dat u dergelijke buien niet zult uitlokken. Iedere echtgenote weet hoe zij haar man in alle staten van woede kan krijgen. Zij weet dus ook hoe zij hem rustig, en vooral gelukkig kan maken.''

Wie er een reis naar Nieuw Buinen (Drenthe) voor over heeft, kan zich bij het Junior Antiquariaat voor oude kranten en tijdschriften naar hartelust onderdompelen in de sociale zeden en historische feiten van de 20ste eeuw. In twee grote schuren en een winkel - 'bewaakt' door vier muizenjagende katten - heeft eigenaar Henk Groenhof 1,5 miljoen binnen- en buitenlandse kranten, tijdschriften en reclamefolders verzameld, van oude jaargangen Autokampioen tot de Eppo en van de NRC tot het Norsk Ukkeblad.

Groenhofs klantenbestand bestaat uit verzamelaars die complete jaargangen zoeken of die alles sparen van één filmster of modetrend, toeristen die toevallig langs de winkel komen, reclamebureaus die oude tijdschriften opvragen om inspiratie op te doen, maar vooral uit bedrijven die oude kranten bestellen voor jubilarissen.

Groenhof betrekt zijn handel uit archieven van opgeheven gemeenten, fuserende bedrijven en boedels van particulieren. “Ik kom regelmatig in huizen van overleden kluizenaars, mensen die tussen drie verdiepingen kranten en tijdschriften leefden. In zulke verzamelingen kom ik nog wel eens kranten uit de vorige eeuw tegen.

Die zijn vaak heel redelijk bewaard gebleven doordat er vroeger veel lompen in krantenpapier werden verwerkt. Kranten uit de jaren '20 en '30 daarentegen zijn slecht, daar moeten we wel eens wat van weggooien.''

Overigens zit Groenhof meer verlegen om kranten uit de jaren '70 of '80 dan uit het begin van de eeuw. “Het is een misverstand dat een krant uit 1908 zeldzamer is dan één uit 1970. In de eerste helft van de eeuw waren kranten en tijdschriften een luxe en veel mensen bewaarden ze. In latere decennia waren media voor iedereen bereikbaar. Oude kranten en tijdschriften gingen meteen bij het oud papier.” Ook kranten van belangrijke momenten uit de vaderlandse geschiedenis, zoals de bevrijding en de watersnoodramp, zijn volop verkrijgbaar doordat veel mensen ze bewaarden.

Groenhofs grootste wens is een persmuseum waarin hij zijn eigen collectie kan tentoonstellen: nulnummers, eerste nummers, jubileumnummers, één exemplaar per vijf jaar van elke krant en tijdschrift, en gedrukte media met een gewijzigde lay-out. De privé-collectie telt zo'n 25.000 exemplaren. Als alles volgens planning verloopt, verrijst het museum volgend jaar zomer naast het antiquariaat.

Zijn er grenzen aan Groenhofs verzamelwoede? “Ik spaar in principe alles tot 1980. Maar als ik een zolder vol kranten aangeboden krijg en er zit een jaargang 1997 bij, laat ik die niet liggen. Maar de krant die ik zelf elke dag door de bus krijg, gooi ik weg. Anders gaan werk en privé te veel door elkaar lopen.”

INFORMATIE

Het Junior Antiquariaat, Zuiderdiep 52, 9521 AT Nieuw Buinen. Tel 0599-616443.

Fax 0599-621819. Open di/wo/do 13u30-18u, vr 10-18u, za 10-17u. Het antiquariaat is elke vrijdag aanwezig op de markt op het Spui in Amsterdam, 10-18u.

Kranten en tijdschriften zijn ook telefonisch te bestellen. Prijs tijdschrift: ƒ5-ƒ15.

Krant: ƒ74,20 incl porto en cadeauverpakking. Geschenkdoos met 1 algemeen tijdschift, 1 opinieblad en 1 damestijdschrift van een bepaalde maand: ƒ55.

    • Friederike de Raat