Veel goede voornemens na Balkantop

AGIA PELAGIA, 5 NOV. De leiders van acht Balkanlanden hebben na een tweedaagse top op Kreta opgeroepen tot “de opbouw van een kader” dat van de Balkan een regio van “vrede, veiligheid, goed nabuurschap en stabiliteit” moet maken. Concrete problemen zijn op de top niet opgelost.

In een gemeenschappelijke verklaring stelden de leiders van de Balkanlanden vast dat geweld geen middel is om problemen op te lossen. Ze beloven de onschendbaarheid van grenzen en de integriteit van staten te respecteren en geschillen vreedzaam op te lossen. Daarnaast werd in de verklaring onderstreept dat “Europese en Euro-Atlantische integratie” van het grootste belang is voor de regio. Van de op Kreta vertegenwoordigde landen is alleen Griekenland lid van de Europese Unie.

Aan de top op Kreta werd deelgenomen door de staats- en regeringsleiders van Joegoslavië, Macedonië, Roemenië, Bulgarije, Turkije, Griekenland en Albanië; Bosnië was door een onderminister vertegenwoordigd.

Het belangrijkste resultaat van de Balkanconferentie was volgens waarnemers dat ze überhaupt plaatsvond: het was de eerste Balkantop op het hoogste niveau. Dat serieuze problemen zouden worden opgelost werd niet verwacht; belangrijk - aldus de waarnemers - is dat in de marge van de top een aantal belangrijke bilaterale ontmoetingen heeft plaatsgevonden. Vooral die tussen de Joegoslavische president MiloševiEÉc en de Albanese premier Nano is van belang: voor het eerst in vijftig jaar spraken de hoogste leiders van de twee landen elkaar. Ook de premiers van Griekenland en Turkije hadden een bilaterale ontmoeting, waarbij de huidige problemen tussen beide landen, over Cyprus en de Egeïsche Zee, overigens niet dichter bij een oplossing lijken te zijn gekomen. De Griekse premier Simitis zei dat op de bijeenkomst slechts de bekende standpunten waren herhaald, maar dat hij en zijn Turkse ambtgenoot Yilmaz het er wel over eens waren dat de spanningen moeten worden verminderd. Yilmaz nodigde Simitis uit voor een bezoek aan Turkije, een uitnodiging die Simitis zei te zullen aanvaarden “als de tijd rijp is”.

In verklaringen lieten de Balkan-leiders na afloop van het overleg weten vastbesloten te zijn nauwere banden aan te knopen, ook al zeiden ze zich ervan bewust te zijn dat dit tijd zou kosten. “Dialoog, geduld en de bereidheid te luisteren zijn de enige manier om geleidelijk te werken aan een nieuw beeld van de Balkan”, zei de oudste van de aanwezige leiders, de Macedonische president Kiro Gligorov.

Op Kreta is afgesproken over ongeveer een jaar opnieuw op het hoogste niveau bijeen te komen in Turkije. Ook zijn afspraken gemaakt over jaarlijkse ontmoetingen van de ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën en over het slechten van handelsbarrières. (Reuter)