Russische kernwapens te koop in Iran en Bosnië

The Peacemaker. Regie: Mimi Leder. Met: George Clooney, Nicole Kidman, Armin Mueller-Stahl, Marcel Iures. In 64 theaters.

De eerste film uit de nieuwe, mede door Steven Spielberg opgerichte Hollywoodstudio Dreamworks-SKG, is naar Amerikaanse begrippen inderdaad een buitenbeentje. The Peacemaker, geregisseerd door de debuterende Mimi Leder (ze tekende eerder voor de eveneens door Spielberg geproduceerde televisieserie ER), voldoet namelijk aan alle eisen van een dure actiefilm, en tracht tegelijkertijd authentiek en genuanceerd recht te doen aan de gecompliceerde politieke en sociale werkelijkheid van Oost-Europa na de Koude Oorlog. Dat het uiteindelijk onmogelijk is om beide elementen te verenigen, wekt minder verbazing dan de poging om iedereen zijn eigen taal te laten spreken. Dus gebiedt de Russische kolonel de Bosnisch-Servische terrorist die in de Oeral een kernkop komt kopen na twee zinnen: “Speak English, your Russian is awful!” Vergelijk deze ontwapenende scenariovondst met de clichés waaraan de Kazachstaanse vliegtuigkapers in Air Force One beantwoorden en dan krijgt The Peacemaker in ieder geval een acht voor vlijt.

Het verhaal is ook al minder onrealistisch dan je in eerste instantie zou denken. Nicole Kidman, de laatste tijd druk in de weer met het spelen van superintelligente dames, alsof ze iets te bewijzen heeft op dat gebied, is dit keer een vloeiend Russisch sprekende scheikundige, die in de Nationale Veiligheidsraad van de Amerikaanse president de smokkel van Russische kernwapens ('loose nukes') moet zien te verhinderen. Alleen uiterlijk voldoet Kidman vermoedelijk niet aan het profiel van de werkelijk bestaande Jessica Stern, die als adviseur van de film optrad.

Kidman krijgt ondersteuning van een geüniformeerde hoge militair, dus geen CIA-functionaris (George Clooney), met ervaring in het troubleshooten in Oost-Europa. De enige aanvullende eis die ze aan hem stelt is dat hij bereid moet zijn bevelen van een vrouw aan te nemen. Het kost Clooney enige moeite, maar de obligate romance blijft in deze film weldadig uit.

Het is allemaal denkbaar: een hoge Russische officier die er met nucleair materiaal vandoor gaat, een deel aan Iran tracht te verkopen en een ander deel aan een rancuneuze psychopaat uit Pale, die niet alleen mooi piano speelt, maar ook als regeringsonderhandelaar van KaradziEÉc de Verenigde Naties tracht op te blazen.

Gelardeerd met exploderende treinen, klauterpartijen op een grensbrug in de Kaukasus en een verkeersopstopping op Manhattan, is The Peacemaker een goed gemaakte actiefilm, die zelden de meest voor de hand liggende oplossing kiest. De opeenstapeling van reddingen-op-het-laatste-moment en de soms wat potsierlijk aandoende poging om de werkelijkheid desondanks geen geweld aan te doen - het is een kniesoor die daar op let, temeer daar The Peacemaker geen verlies aan de kassa lijkt te gaan lijden.

    • Hans Beerekamp