Politie maakt goede sier met bendes

Met de 'eliminatie' van zes criminele organisaties heeft het Amsterdams openbaar ministerie er een grote drugszaak bij. Volgens de politie gaat het om een van de omvangrijkste zaken van de afgelopen jaren. Ingewijden bestrijden dit. “Tegenwoordig moet iedere persconferentie groter en mooier zijn dan de vorige.”

AMSTERDAM, 5 NOV. Stapels bankbiljetten, kilo's verpakte heroïne en een assortiment vuurwapens lagen klaar voor de pers. Het was nog maar een klein deel van de buit, verzekerde een woordvoerder. Op een druk bezochte persconferentie maakte de Amsterdamse politie gisteren bekend een netwerk van zes drugsbendes te hebben opgerold. Over het filmen van arrestaties waren al eerder afspraken gemaakt met het televisieprogramma 2Vandaag.

De presentatie van de zogenoemde 'Operatie Tango' bevestigt nog eens dat Amsterdam een van de belangrijkste drugscentra van de wereld is, maar het zegt ook iets over de verfijnde public-relationstechnieken van de Amsterdamse politie. “In heel Nederland was geen arrestatieteam meer te krijgen”, zei projectleider van de centrale recherche J. Olierook gisteren op de persconferentie.

De zeventig arrestaties van de afgelopen twee dagen zijn het resultaat van een ongekend omvangrijke politie-actie waarbij zo'n zeshonderd opsporingsambtenaren waren betrokken. In de periode vóór de actie werden al zestig personen aangehouden. De bendeleden waren voornamelijk van buitenlandse afkomst. Zij werkten samen in netwerken. De politie rolde een Turks, een Turk-Syrisch, een Libanees-Syrisch-Marokkaans, een Colombiaans, een Surinaams-Pakistaans en een Nederlands netwerk op. De Nederlandse bende hield zich vooral bezig met drugstransport. De andere netwerken waren vooral actief in de handel en de distributie van de drugs tot op straatniveau. In totaal is ruim honderd kilo heroïne en cocaïne in beslag genomen.

Volgens rechercheur Olierook hadden de bendes veel contact met elkaar. “Als een bende eens zonder drugs zat, leende ze dat bij de ander.” Maar op het moment dat de politie de netwerken op het spoor kwam, ging het wantrouwen tussen de gewelddadige bendes overheersen. “Dan gaan ze elkaar verdenken en ontstaan er vetes”, zegt Olierook. In de afgelopen maanden heeft de politie tot drie keer toe een geplande liquidatie in de hoofdstad weten te voorkomen. Vier Turken werden daarbij aangehouden die op klaarlichte dag op het punt stonden twee Surinamers te doden.

Amsterdam is een van de grootste drugscentra ter wereld. De stad kon dat volgens een deelonderzoek van het IRT-rapport van vorig jaar worden door de gunstige geografische ligging (met een luchthaven, een zeehaven en een goed wegennet), de overvloed aan loodsen, fabriekshallen en kantoren om drugs in op te slaan en door de grote immigrantenbevolking. Als gevolg van het grote aantal mensen van buitenlandse afkomst herbergt Amsterdam “in haar boezem infrastructuren die voor controleinstanties ondoorzichtig en lastig doordringbaar zijn en waarlangs zowel de groothandel in drugs als de verdere distributie ervan vrij ongemerkt kunnen verlopen”, aldus het IRT-rapport.

Volgens een woordvoerder van de politie is het niet eerder voorgekomen dat de Amsterdamse politie “zes bendes in één keer elimineert” en is de zaak een van de grootste drugszaken van de afgelopen jaren. Maar ingewijden verzekeren dat het onzin is de nu opgepakte zes criminele groeperingen te vergelijken met de Nederlandse hasjnetwerken die de afgelopen jaren zijn uitgeschakeld. Bij die acties ging het vaak om jarenlange, uiterst moeizame onderzoeken.

Advocaat H. Jahae, die enkele Turkse verdachten bijstaat, heeft nog geen dossier gekregen, maar hij zegt het sterke vermoeden te hebben dat de omvang van deze zaak minder groot is dan de Amsterdamse politie suggereert. “Tegenwoordig moet iedere persconferentie groter en mooier zijn dan de vorige. Het zal allemaal wel weer meevallen.” Amsterdam heeft volgens hem na de splitsing van het Interregionaal Rechercheteam (IRT) een achterstand bij het oprollen van drugsbendes. “Het Amsterdamse kernteam heeft nauwelijks nog iets gepresteerd. Daarom gooien ze het nu waarschijnlijk op één hoop en lijkt het heel wat.”

Een oude politieregel is volgens Jahae om een drugsbende net zo lang te volgen totdat er een grote partij heroïne of cocaïne wordt onderschept en een grote aanhouding kan worden verricht. “Dat is nu niet gebeurd, want wat stelt 120 kilo heroïne nu eigenlijk voor? Kennelijk was het budget op en zijn ze de arrestaties maar gaan verrichten.” Jahae vermoedt dat er na de behandeling voor de Amsterdamse raadkamer van de 130 gearresteerden niet veel vast blijven zitten. “Ze hebben ook vriendinnen en vrouwen aangehouden.” Jahae noemt de Turkse drugshandel van “alle tijden”. Het zijn families die jarenlang op dezelfde manier drugs vervoeren. “Zij zijn in hun ontwikkeling stil blijven staan.”

De Operatie Tango is het resultaat van een kortlopend, tien maanden durend onderzoek dat zich almaar uitbreidde omdat bleek dat steeds meer verdachten hand- en spandiensten verrichtten aan de hoofdverdachten. De verdachten konden ook vrij makkelijk in kaart worden gebracht met behulp van telefoontaps. Hollandse netwerken verrichten hun werk doorgaans in grote geheimzinnigheid en zijn veel moeilijker te traceren.

De nu opgepakte verdachten waren in het algemeen volstrekte onbekenden voor de politie. Het gaat veelal om buitenlanders die een paar jaar domicilie kiezen in Amsterdam, een paar jaar lang hun slag proberen te slaan en dan gefortuneerd terugkeren naar hun vaderland. Het criminele geld wordt ook meestal in eigen land geïnvesteerd, afgezien van de broodnodige Mercedes.

Dat de buitenlandse criminele groepen met elkaar samenwerken, is niet ongewoon. Turken en Surinamers slaan bijvoorbeeld vaak de handen ineen om gebruik te maken van elkaars afzetkanalen. Surinamers lopen doorgaans erg in de gaten in bijvoorbeeld Duitsland en ruilen daarom cocaïne voor Turkse heroïne.

Het voortdurend oprollen van grote drugsbendes plaatst het Amsterdamse openbaar ministerie zo langzamerhand voor fysieke problemen. Er dienen nog reeksen verdachten te worden gedagvaard, onder meer van de groep van de Hakkelaar, en de zogeheten SRV-groepering die de komende weken voor de Amsterdamse rechtbank staat. Daar dient sinds deze week ook de zaak tegen de groep van Etienne U. Verder is vorige maand een groep opgerold die onder leiding stond van Heineken-ontvoerder Cor van H.