Meciar negeert druk EU; Slowakije vindt taalwet 'niet nodig'

BRATISLAVA, 5 NOV. De Slowaakse regering vindt een speciale taalwet ter bescherming van de nationale minderheden in het land “niet nodig”. Ze liet gisteren weten een memorandum met die strekking te hebben aangenomen.

Het besluit zal zonder twijfel tot een nieuw conflict leiden tussen de regering van premier Meciar enerzijds en de Europese Unie, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het buurland Hongarije anderzijds. Bratislava heeft sinds 1995, toen een wet werd aangenomen die het gebruik van een andere taal dan het Slowaaks in tal van situaties verbiedt, beloofd dat een aanvullende taalwet de positie van de minderheden - vooral die van de 600.000 zielen tellende Hongaarse minderheid - zou beschermen. De Europese Unie heeft Bratislava telkens weer aan die belofte herinnerd en steeds weer hebben de Slowaken de belofte hernieuwd.

Niet bekend

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: De afgelopen maanden is het Slowaakse ongenoegen over de Europese pleidooien voor een Slowaakse taalwet duidelijk toegenomen. Een voorbeeld van die irritatie gaf Meciar zelf midden vorige maand na een bezoek aan Bratislava van Max van der Stoel, de speciale gezant van de OVSE, belast met minderhedenkwesties.

Na het bezoek van Van der Stoel beklaagde Meciar zich in een vraaggesprek met de Slowaakse radio: “Europa begrijpt ons niet”, zei hij. “Het praat over Slowakije als over een 'verloren schaap', alsof Slowakije niet aan alle criteria voldoet. Europa weet niet waarover het het heeft.” Het bezoek van Van der Stoel “is een voorbeeld van het soort praktische benadering waar we niet van houden”, aldus Meciar in het vraaggesprek. “Iemand van de EU komt hier en zegt ons: jullie moeten een wet op de taal van minderheden aannemen. Deze persoon vertelt ons niet waarom we dat moeten, of wat er schort aan wat we doen of wat er in die wet moet staan, en hij legt ook het politieke belang van die wet niet uit. Onze vraag is waarom dat met Slowakije moet? Waarom moet er niet zo'n wet zijn in Hongarije, dat geleidelijk een kerkhof van etnische minderheden wordt? Zo'n wet hoeft er ook in Polen en de Tsjechische Republiek niet te zijn. Waarom?”

In het vraaggesprek ging Meciar voorbij aan het feit dat Van der Stoel niet voor de EU maar voor de OVSE werkt en dat Slowakije zelf steeds opnieuw een taalwet heeft beloofd. Bovendien heeft Slowakije in het basisverdrag met Hongarije beloofd de taal van de Hongaarse minderheid effectief te beschermen.

De regering-Meciar is een coalitie van Meciars eigen nationalistische Beweging voor een Democratisch Slowakije, het ex-communistische Arbeidersverbond van Slowakije en de extreem-nationalistische Slowaakse Nationale Partij (SNS). Vooral deze SNS is fel tegen de taalwet. SNS-leider Jan Slota noemde eind september op een persconferentie met zijn Franse geestverwant Jean-Marie Le Pen de Hongaren “een bedreiging voor Europa”. “Hun waarschijnlijke voorouders, de Hunnen, vermoordden kinderen en zwangere vrouwen. Wat de Amerikanen en de EU presenteren als democratie is vuilnis. Nationale minderheden zijn slechts een instrument van kosmopolieten om oorlog te veroorzaken.”