VNO-NCW-voorzitter Blankert kritisch over reductieplan CO2; 'Kyoto-doelstelling onmogelijk'

Een reductie van broeikasgassen met minimaal tien procent in 2010. Voor minder doet Europa - en dus ook minister De Boer (VROM) - het niet bij de klimaattop in Kyoto. Morgen wil de Tweede Kamer het daarover hebben, onder anderen met de werkgevers. “Min tien procent is ècht volstrekt onmogelijk”, zeggen die.

DEN HAAG, 4 NOV. Minister De Boer had nog wel zo'n redelijke brief aan de Tweede Kamer geschreven, vond werkgeversvoorzitter H. Blankert, over de Nederlandse inzet bij de klimaatconferentie in het Japanse Kyoto in december. Persoonlijk zou De Boer het liefste streven naar het terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen met vijftien procent in 2010 ten opzichte van 1990. Maar als uit de onderhandelingen in Kyoto een lager percentage rolt, zal de bewindsvrouw zich daartegen niet verzetten, althans dat leest Blankert in haar brief. En dan komt “vriend Lansink”, Kamerlid van het CDA, tijdens de behandeling van de begroting van De Boer met een door een ruime Kamermeerderheid gesteunde motie dat Nederland, ongeacht de uitkomst van Kyoto, moet streven naar een reductie van kooldioxide (CO2) met ten minste tien procent in 2010. “Min tien procent is ècht volstrekt onmogelijk”, zegt Blankert.

De voorman van VNO-NCW is uitgenodigd om morgen aan te schuiven voor een rondetafelgesprek met de vaste Kamercommissie VROM om het standpunt weer te geven van de werkgevers over de Nederlandse inzet voor 'Kyoto'. Naast Blankert zullen onder anderen vertegenwoordigers van Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds zitten. “Die maken zich altijd zorgen, maar dat doe ik in dit geval óók”, verklaart de werkgeversvoorzitter. De doelstellingen van Kamer en minister zijn veel te ambitieus om realistisch te zijn. En niet alleen dat, de beoogde percentages CO2-reductie zijn ook “schadelijk voor onze economische positie” en ze leveren “nauwelijks een bijdrage aan de verbetering voor het milieu”, aldus Blankert.

Waarom?

“Om dat percentage van min tien in 2010 te halen zijn gigantische maatregelen nodig, De Boer geeft ze zelf aan in een bijlage bij haar brief waarin ze het Nederlandse standpunt voor Kyoto uiteenzet. Het gaat onder andere om een verdubbeling van de energie- en brandstoffenbelasting voor klein- en grootgebruikers en een stapsgewijze verhoging van de benzine-accijns met 46 cent - heel aardig trouwens, zo vlak voor de verkiezingen. Dit lijstje paardenmiddelen vergt jaarlijks tien à dertien miljard aan extra belastingen en heffingen. Consumenten en ondernemers zullen dat merken, en bijvoorbeeld werknemers zullen looneisen stellen om compensatie te krijgen. Ik hoef u niet uit te leggen wat dat voor consequenties voor de werkgelegenheid heeft.”

En waarom verbetert het milieu met zo'n reductie nauwelijks?

“Het je louter richten op het terugdringen van de CO2 is te beperkt. Dat vind ik dus echt een end-of-pipe discussie. Belangrijker is de energiebesparing die uiteindelijk ook tot een lagere uitstoot leidt. Voor zo'n besparing valt een veel breder draagvlak te creëren. Mensen zeggen nu: 'CO2 daar kan ik niks mee'. Uitstoot van broeikasgassen wordt, zeg maar, niet beleefd. Terwijl ik, nu ik daarover spreek, alweer bijdraag aan de CO2-emissie - laat staan de duizenden mensen die er straks in Kyoto over praten. Maar wat burgers en ondernemers wel begrijpen is dat energiezuiniger gedrag nodig is. Gedrag dat gemeten kan worden en waar dus ook doelen voor kunnen worden gesteld.”

Maar dat gebeurt toch al met die zuinig-met-energiecampagnes?

“Ik denk eerder aan regelgeving en convenanten, dat gebeurt nu al met wettelijke normen voor energiezuinig bouwen. Dat vind ik veel zinniger dan een plafond aan te brengen van een bepaald tonnage CO2-emissie, een hoeveelheid die bovendien behoorlijk over de duim is vastgesteld.”

Vallen automobilisten ook onder 'uw' wettelijke maatregelen?

“Dat is natuurlijk pijnlijk. We hebben de benzineprijs verhoogd en dat heeft niets opgeleverd. Waar de overheid veel in straffen denkt, redeneren wij veel meer vanuit de beloning. Een ondernemer die erin slaagt minder energie te verbruiken, pats, die krijgt een bonus. Dan gaat het hard, dan gaat iedereen opletten. Het grote probleem is echter altijd dat alléén de inspanningen van een land als Nederland, dat slechts voor 0,6 procent bijdraagt aan de CO2-uitstoot in de wereld, niet echt zoden aan de dijk zetten. En wat die automobilist betreft: die heeft natuurlijk niet een redelijk alternatief met het openbaar vervoer, daar zou eerst maar eens in geïnvesteerd moeten worden voordat de automobilist uit zijn wagen wordt geduwd.”

Voelt u meer voor het voorstel van de VS om de CO2-uitstoot gelijk te houden?

“Zo'n stabilisatie betekent dat je je nog steeds een forse inspanning moet getroosten. Want één procent economische groei - die groei willen we en hebben we nu eenmaal nodig - komt neer op een stijging van het energiegebruik met 0,7 à 0,8 procent. Ik vraag me af of de politiek dat allemaal wel in de gaten heeft. Het is gewoon de realiteit, precies dezelfde realiteit als dat we in deze periode van het jaar meer aardgas verstoken. Er wordt vaak gedacht dat het streven naar stabilisatie van de CO2-uitstoot betekent dat men niets meer hoeft te doen, maar je moet wel steeds die groei 'wegwerken'. Als je rekent met drie procent groei over acht of tien jaren, dan heb je het over een gigantisch meergebruik dat moet worden teruggedrongen. Wat mij betreft is Kyoto dan ook al een succes als we afspraken over stabilisatie maken èn over hoe we de naleving van die afspraken met elkaar gaan controleren.”