Menace II Society

Menace II Society (Gebr. Hughes, VS'93). Veronica, 22.55-0.32u.

Het eerste half uur van Menace II Society is een vuistslag in het gezicht van de kijker. Twee homeboys kopen bier in een Koreaanse minimarkt. Een van hen schiet terloops de eigenaar en diens vrouw door het hoofd, steelt zes dollar uit de kas en neemt de video van de beveiliging mee. “Ga je naar de winkel, ben je twee minuten later medeplichtig aan moord. Net wat je in deze wijk kunt verwachten”, vloekt hoofdrolspeler Caine in de voice-over. Waarop zeer effectieve flash-backs naar zijn jeugd volgen: zijn dealende vader die een kennis doodschiet, zijn moeder die een shot heroïne zet.

Gettofilms zijn er in twee smaken. (1) De tragisch variant met een boodschap. Een veelbelovende jongeman raakt in problemen door slechte vrienden en een misdadige omgeving. (2) De blackploitation-variant. De stadsjungle is slechts een decor voor de avonturen van zwarte crackcowboys.

Menace II Society laat zich in geen van beide categorieën passen. De film lijkt meer op een docu-drama met een boodschap. Er is een commentaarstem en geweld wordt in beeld gebracht zoals het is: onaangenaam. Maar soms kiezen de makers voor Hollywood: een schietpartij in tragische slow-motion met de verplichte fietsende kleuter in het schootsveld. Dat soort stijlbreuken zijn er vaker. De film is even onrijp als de regisseurs, de indertijd 21-jarige tweeling Allen en Albert Hughes. Maar dat ongepolijste is juist de kracht van Menace II Society.

De motieven van de personages blijven een raadsel. Er wordt flink gejat: de homeboys die op de bank genieten van de video waarop O-Dog een Koreaan doodschiet, komt uit Henry, portrait of a serial killer. Maar de broertjes brouwen uit deze samples een eigenzinnige mix die je niet snel vergeet.

“Als je zwarten haat, haat je ze na deze film nog heviger”, zei Allen Hughes over zijn film. Dit tot chagrijn van liberale critici, die de makers een “oppervlakkige analyse” van de “diepere oorzaken” achter de gettocultuur hebben verweten - te weten blanke onderdrukking. Blanken spelen in de film slechts een rol in de marge. Caine wordt zonder reden in elkaar geslagen door agenten, maar dat is even vanzelfsprekend als wat de homeboys elkaar aandoen. Menace II Society is een amorele film in de traditie van Martin Scorsese. Hij constateert zonder boodschap, troost of oplossing.

    • Coen van Zwol