Leiders Balkan bijeen op Kreta

AGIA PELAGIA, 4 NOV. De Balkanlanden willen gemeenschappelijke structuren om hun 'weg naar Europa' te effenen, maar ook om “de stabiliteit in hun regio met hoge risico's”, te bevorderen.

Dat bleek gisteren op de eerste dag van de tweedaagse top van Balkanleiders in Agia Pelagia op Kreta. De top is de eerste op het niveau van staats- en regeringschefs: de presidenten van Joegoslavië en Macedonië en de premiers van Roemenië, Bulgarije, Turkije, Albanië en gastland Griekenland zijn naar Kreta gereisd. Bosnië is vertegenwoordigd door de onderminister van Buitenlandse Zaken. Slovenië en Kroatië ontbreken.

Gisteren werden diverse voorstellen gelanceerd voor 'gemeenschappelijke structuren'. De Macedonische president Kiro Gligorov pleitte voor 'crisispreventiecentra'. De Turkse premier Mesut Yilmaz stelde voor elke drie maanden bijeen te komen voor overleg op hoog ambtelijk niveau. De Griekse premier, Kostas Simitis, bood aan in Athene een permanent secretariaat te vestigen om toezicht te houden op de onderlinge samenwerking en problemen van de acht betrokken landen.

Diverse Balkanleiders drongen aan op een harmonisering van de wetgeving, met de bedoeling een 'economische zone' te vormen en aldus de aansluiting met de economieën van de Europese Unie te vergemakkelijken. Simitis hield de collega's voor dat zij “gebruik moeten maken van de mogelijkheden die worden geschapen door de nieuwe wereldorde en de snelle integratie in Europa”. “Anders missen we de kans te ontsnappen aan onze rol als passieve waarnemers.”

Voor het begin van de conferentie spraken zondagavond op Kreta de Joegoslavische president Slobodan MiloševiEÉc en de Albanese premier Fatos Nano met elkaar over het probleem-Kosovo, de door een grote Albanese meerderheid bewoonde regio in het zuiden van Servië. Ze werden het niet eens. “Elk van ons heeft zijn standpunt verdedigd. Iedereen is vrij om er zijn eigen denkbeelden op na te houden”, zo drukte Nano het na afloop uit. Maar het overleg op zichzelf was al belangrijk: het was voor het eerst in vijftig jaar dat de leiders van Joegoslavië en Albanië elkaar ontmoetten. (Reuter, AFP)