Claims voor 26 miljard bij Fokker

AMSTERDAM, 4 NOV. Bij de curatoren van de failliete vliegtuigfabriek Fokker zijn in totaal voor 26,1 miljard gulden aan vorderingen en claims ingediend. Van dit enorme bedrag wordt evenwel het overgrote deel, te weten 22,8 miljard, door de curatoren betwist. Dat blijkt uit het jongste verslag over het faillissement dat gisteren is verschenen.

Eind oktober was volgens de curatoren bij de boedels van de drie failliete Fokker-ondernemingen in totaal voor ruim 1 miljard gulden aan liquiditeiten aanwezig. Enkele deelnemingen, verschillende (lease)vliegtuigen plus het nodige onroerend goed (waaronder dat op Schiphol-Oost) moeten nog worden verkocht. Ook komt er in december nog een tweede veiling van roerende goederen.

Een van de vorderingen betreft een claim van 2,8 miljard die de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) ten behoeve van de Fokker-aandeelhouders (certificaathouders) en obligatiehouders heeft ingediend. De VEB vindt dat de jaarrekeningen van Fokker in de periode 1988 tot en met 1995 een misleidend karakter droegen. “Als beleggers destijds kennis zouden hebben gehad van de werkelijke financiële toestand waarin het bedrijf verkeerde en van de winstgevendheid dan hadden ze waarschijnlijk geen aandelen gekocht of tegen een veel lagere koers”, zei VEB-directeur drs. P. de Vries gisteren in een toelichting op de eis.

De misleiding bij Fokker lag volgens de Vereniging vooral in de gehanteerde methode van 'program accounting' waarbij aanloopkosten van vliegtuigprogramma's niet via de verlies- en winstrekening liepen maar op de balans werden geactiveerd. Eind 1991 was deze post, ook wel de 'ijsberg' genoemd, opgelopen tot 2,1 miljard gulden. De gevolgde methode had volgens De Vries tot gevolg dat de resultaten niet in de verlies- en winstrekening tot uiting kwamen en dat de eigen vermogenspositie van Fokker, de solvabiliteit plus de winstgevendheid werden overschat. “Kennis van deze ijsberg kon niet anders dan tot de conclusie leiden dan dat de continuïteit van Fokker niet gewaarborgd was”, aldus de VEB-directeur. Om reden van misleiding eist de VEB ook dat de houders van achtergestelde obligaties schadeloos worden gesteld. De curatoren zouden volgens de VEB de achterstelling van de obligaties ongedaan moeten maken. Als de houders van obligaties hadden geweten hoe Fokker er echt voorstond, dan zouden zij geen stukken hebben gekocht, aldus de VEB. De beleggersclub komt op voor alle acht obligatieleningen vanaf 1989. De vereniging gaat actie voeren om van zoveel mogelijk huidige en voormalige aandeel- en obligatiehouders machtigingen te krijgen om de ingestelde vorderingen te kunnen onderbouwen.

De Stichting Administratie Kantoor Fokker legt bij de curatoren eenzelfde claim neer. Zowel VEB als Administratiekantoor spreekt van een “onrechtmatige daad” van de zijde van Fokker. De curatoren betwisten de claim van de VEB en het Administratiekantoor. De twee instanties kunnen de certificaathouders volgens de curatoren niet vertegenwoordigen. Zij vinden dat een eventuele schadevergoeding voor de certificaathouders per houder moet worden vastgesteld.

De curatoren zijn het ook niet met de VEB en het Administratiekantoor eens dat er bij de presentatie van vroegere jaarrekeningen sprake was onrechtmatig handelen door Fokker. Dus schadevergoeding kan niet worden gevorderd. Wel zijn ook de curatoren van mening dat er kanttekeningen te plaatsen zijn bij de jaarrekeningen van Fokker. Eerder besloten de curatoren de bestuurders noch de externe accountant (KPMG) aansprakelijk te stellen voor de gevolgen van het faillissement. De VEB en het Administratiekantoor komen tot het bedrag van 2,8 miljard door het totale aantal stukken te vermenigvuldigen met de hoogst bereikte koers van de certificaten.

De Fokkercuratoren - de vliegtuigbouwer ging op 15 maart 1996 failliet - betwisten ook een claim van 4,8 miljard gulden van de zijde van DASA, de voormalige moedermaatschappij van Fokker.

Het totaal van de betwiste vorderingen is volgens de curatoren zo hoog uitgevallen doordat schuldeisers maximaal hebben geclaimd en doordat verschillende crediteuren dezelfde vordering verscheidene malen apart hebben ingediend. Op 3 en 4 december worden in de Amsterdamse RAI de verificatievergaderingen gehouden. Daar zal worden vastgesteld welke vorderingen zijn betwist, welke erkend en welke crediteuren voorrang krijgen boven andere.