Adrie S. een van de machtigste handelaren; Justitie raakt hart van de beurs

AMSTERDAM, 4 NOV. “Als Adri zich boos maakt, koopt 'ie zo Van Ommeren”. Met de aanhouding zondagmiddag van A.S. is de diepste angst van menig beurshandelaar bewaarheid. Hij toch niet ook? Met S. heeft justitie een van de machtigste handelaren en financiers op de Amsterdamse effectenbeurs betrokken in de beursfraude-affaire, waarvan het kantoor Leemhuis & Van Loon en diens directeur H.V., het middelpunt zijn.

Met hulp van wat zakenpartners zou S. de overname van het tankopslagbedrijf Van Ommeren (dat op de beurs ruim een miljard gulden kost) wel aankunnen. Hij staat nummer 66 (met 230 miljoen gulden achter zijn naam) op de recente lijst van het maandblad Quote van de rijkste Nederlanders. S. geldt op de beurs als een van de toonaangevende spelers, iemand die als weinig anderen thuis is in de wereld van de grote Nederlandse en Britse professionele beleggers, zoals pensioenfondsen en vermogensbeheerders.

In zijn activiteiten beperkt S. zich niet tot het handelen voor anderen. De bekende beurscoryfee heeft ook een wijd vertakt netwerk van eigen financiële belangen, waaronder ruim vijf procent van de aandelen van het grootste hoekmansbedrijf op de Amsterdamse beurs, Van der Moolen. Bovendien is hij een van de grote aandeelhouders in het beleggingsfonds Bever, dat onlangs het hoekmansbedrijf Brom & Co overnam. Ook controleert S. (via Bever en via gezamenlijke beleggingen met klanten) ongeveer 11 procent van de aandelen in detailhandelsbedrijf KBB, dat drastisch moet saneren om zijn winstgevendheid te herstellen.

In de jaren zeventig en tachtig bouwde S. zijn effectenkantoor op tot een van de succesvolste partijen in de markt. Leemhuis-directeur V. werkte in het begin ook voor het kantoor van S., voordat hij voor zichzelf begon. “Het is een van V.'s grootste frustraties dat hij uiteindelijk toch niet zo succesvol is geworden als S.”, zegt een veteraan van de beursvloer. In tegenstelling tot V., die een goed oog had voor zijn eigen public relations, meed S. de media zoveel mogelijk.

S. verkocht zijn kantoor eind jaren tachtig in twee stappen aan de Nationale Investeringsbank. In plaats van te genieten van Ajax en van een rustige oude dag, zoals andere gevierde beursmannen van zijn generatie (A. van Os en H. Kroon van Van der Moolen bijvoorbeeld), kon S. de financiële handel niet vergeten. Hij behield een aandelenbelang in Gestion, een relatief kleine zakenbank in een kantoorvilla in Amsterdam-Zuid, dat gespecialiseerd is in handel in grote pakketten aandelen met een cliëntèle van vermogende privé investeerders en professionele beleggers. Om de naamsbekendheid van zijn kantoor wat te vergroten sloot hij onlangs een sponsorcontract af met amazone Anky van Grunsven.

Tot zijn klanten behoren en behoorden ondernemers die net als S. self made men zijn, zoals W. Smit (automatisering) en W. Cordia (haven, off shore), of mannen die hun familiekapitaal rendabel hebben laten werken in de jaren tachtig en jaren negentig, zoals ex-directeur P. de Ridder van het Centraal Planbureau. Met een aantal vrienden zat S. in een investeringsclub, Courtier genaamd, die onder meer flinke winst behaalde met de (financiële) reorganisatie van de fietsenfabriek Union. Niet alles leverde geld op: het automatiseringsbedrijf Newtron van Smit bleek ook voor S. en diens klanten een financiële flop.

S. was een regelmatige gast in 'Barretje Hilton', pleisterplaats van de nieuwe rijken in de jaren tachtig, die onder meer de (mislukte) Krant op Zondag financierden. Toen Smit, een Hilton Bar habitue, in 1987 op de effectenbeurs een pakket aandelen in zijn eigen bedrijf Datex kocht, zag het beursbestuur daarin een overtreding van de beurscode tegen handel met misbruik van voorwetenschap. Voor het eerst stond beursfraude in Amsterdam in de schijnwerpers. Wettelijk strafbaar was insider trading toen nog niet. Dat gebeurde pas in 1989. De publiciteit rond de affaire nekte Smit, die later door de rechter werd vrijgesproken. De transactie die de beschulding ontketend had, was uitgevoerd door S.