POSTMODERN

Fretwork: Sit Fast (Virgin Classics, 7243 5 45217-2)

Kronos Quartet: Early Music (Nonsuch, 7559-79457-2)

Niet alleen componisten, ook uitvoerders hebben de afgelopen jaren het postmodernisme ontdekt. Voor componisten betekent het dat ze het verleden met een frisse geest onder ogen zien en gebruiken wat ze erin tegenkomen. Postmoderne uitvoerders ontkennen als het ware iedere historisering in de muziek, door werk in allerlei stijlen en uit heel verschillende periodes zonder onderscheid door elkaar te spelen.

Fretwork bestaat uit zes viola da gamba-spelers, die ter gelegenheid van Henry Purcells 300ste sterfjaar in 1995 een groot aantal componisten opdracht gaf om een werk te schrijven dat naar Purcell verwijst. Op de onlangs verschenen, fascinerende cd Sit Fast combineren ze een aantal van die stukken - door uiteenlopende componisten als de modernistische Barry Guy, de neo-ouderwetse Poul Ruders en de popmuzikale Elvis Costello - met werken van echte oude componisten zoals Heinrich Isaac, Christopher Tye en Johannes Ockeghem.

Meer nog dan Sit Fast van Fretwork klinkt de cd Early Music van het Kronos Quartet met zijn eigenzinnige combinatie van oud, gemoderniseerd oud en modern als één grote nieuwe compositie. Bij Fretwork wordt in de toelichting nog een uitgebreide verantwoording afgelegd. Het Kronos is dat stadium al lang voorbij. Volstaan wordt met het noemen van componist, titel en jaar van ontstaan, en een aantal kennelijk associatief bedoelde foto's.

Bij het Kronos Quartet zijn wat meer muzikale verrassingen te vinden. Zoals het gebruik van een oud Chinees instrument in een Lachrymae van Dowland, een melodie uit de Zweedse volksmuziek en een arrangement van de 12de-eeuwse Perotinus (ruim tien minuten, bij vlagen wat saai). Maar je moet niet allergisch zijn voor het quasi-religieuze sausje waarin het geheel wordt opgediend, compleet met klokgelui ter afsluiting.

    • Paul Luttikhuis