Holocaust-monument afgekeurd

BERLIJN, 3 NOV. De omstreden bouw in Berlijn van een reuzengrafsteen ter herdenking van de Holocaust gaat niet door. Tot opluchting van menigeen liet de Berlijnse senator voor Cultuur, Peter Radunski, het afgelopen weekeinde weten dat de jury het oorspronkelijke monument van de hand heeft gewezen. Over twee weken worden acht nieuwe ontwerpen gepresenteerd.

Het omstreden monument van een groep kunstenaars rondom Christine Jackob-Marks, stuitte van meet af aan op heftige protesten van historici, architecten, politici en geëngageerde burgers. Het ontwerp voorzag in een reusachtige schuinoplopende betonnen plaat ter grootte van anderhalf voetbalveld waarop alle namen van de joodse slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog zouden komen te staan.

Uiteindelijk sprak bondskanselier Helmut Kohl zijn veto uit over het ontwerp, waarna het debat pas goed losbarstte. Maandenlang trokken vooral de tegenstanders van het ontwerp in de media ten strijde om de bouw van dit monument te voorkomen. Gesproken werd van een 'monstrueuze grafplaat' en een 'smakeloze betonnen grafzerk'. De gerenommeerde Berlijnse uitgever Jobst Siedler schreef bondskanselier Helmut Kohl zelfs een vertrouwelijke brief, waarin hij erop aandrong van het project af te zien. Het monument deed denken aan het pompeuze Derde Rijk en zou nooit door de Berlijners worden geaccepteerd, schreef Siedler.

Naar aanleiding van alle kritiek besloot de jury een tweede ronde uit te schrijven, waarbij internationale en Duitse kunstenaars werden uitgenodigd nieuwe ontwerpen te maken. Acht ontwerpen zijn inmiddels uitgekozen, die op 14 en 15 november zullen worden gepresenteerd. “We hebben overtuigende ontwerpen gezien”, zei Radunski, die aanzienlijk betere alternatieven bieden.

De ontwerpen zijn van het duo Peter Eisenman uit de VS en beeldhouwer Richard Serra, van de architect Jochen Gerz, het duo Zvi Hecker uit Israel en Eyal Weizman, van de architect van het Joods Museum in Berlijn Daniel Libeskind, de schilder Markus Lüpertz, de Israelische beeldhouwer Dani Karavan, de Berlijnse kunstenares Gesine Weinmiller en van Rebecca Horn. Het monument komt te staan vlakbij de Brandenburger Tor.