Het geheim van Hans Dijkstal

Wat is het geheim van Hans Dijkstal? Ofwel, hoe kun je zo'n matige minister zijn en toch zoveel krediet houden. Het geheim zit in zijn nevenfunctie. Eigenlijk is de VVD'er helemaal geen minister van Binnenlandse Zaken; in wezen is hij minister van coalitiezaken. “Weet je dat ik soms drie keer op een dag op het Torentje van Wim Kok zit. Daar heb ik het best druk mee”, vertrouwde hij in augustus De Telegraaf toe.

De vaardige communicator Dijkstal beslecht als vice-premier menig binnenbrandje in de coalitie. Wat hem als minister opbreekt, de afwezigheid van een uitgesproken visie, komt hem als sous-chef van Paars van pas: redelijk en compromisbereid dempt hij conflicten. Hij kwijt zich ook voorbeeldig van zijn rol binnen de VVD. Waar Frits Bolkestein bars mag toeteren tegen het kabinet, gedraagt Dijkstal zich in de binnenkamer als het zonnige gezicht van de VVD.

Eigenlijk is Dijkstal een tweede Wiegel. Als minister van Binnenlandse Zaken, in het eerste kabinet-Van Agt, was ook hij een matige vakminister. In de VVD zijn ze er nog niet uit wie van de twee de beste is in het op de winkel passen: Wiegel of Dijkstal. Maar dezelfde Wiegel hield als vice-premier de coalitie met het CDA, die in de Tweede Kamer een krappe meerderheid had, door zijn grote sociale vaardigheden in het verkeer met CDA-leider Dries van Agt intact.

Dijkstal heeft als minister van coalitiezaken in de VVD veel krediet opgebouwd. De partij plaatste hem vorige maand op de voorlopige kandidatenlijst voor de Tweede-Kamerverkiezingen als nummer 2, direct achter Frits Bolkestein. Zover schopten eerdere vice-premiers als Gijs van Aardenne en Rudolf de Korte het nooit. En Dijkstal hield ook de populaire Annemarie Jorritsma achter zich. Geen vrouw als tweede kandidate? “Wij zijn daarvoor te geëmancipeerd”, zeggen ze bij de VVD. De buitenwereld weet beter: “Annemarie is de minister van files en dat ligt in de VVD op weg naar verkiezingen nu eenmaal niet lekker.”

    • Kees van der Malen