Te veel geweld op vroeg uur bij commerciële tv

AMSTERDAM, 1 NOV. De Nederlandse commerciële televisiestations Veronica en SBS6 overtreden veelvuldig de mediawet als het gaat om het tonen van geweld op een te vroeg tijdstip. De publieke omroepen houden zich veel beter aan de regels.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Commissariaat voor de Media naar televisiebeelden in de maand juni van dit jaar. RTL4 en RTL5 zijn niet in het onderzoek betrokken, omdat beide zenders onder Luxemburgse regelgeving vallen. Volgens het Commissariaat ging SBS6 elf keer over de schreef, terwijl Veronica zes maal de regels overtrad. De drie publieke zenders werden twee maal op een fout betrapt.

De onderzochte beelden betreffen televisiefilms en andere programma's die niet zijn gekeurd door de Nederlandse Filmkeuring. Volgens de mediawet zijn omroepen zelf verantwoordelijk voor de beoordeling van de overige programma's, maar gelden wel dezelfde regels als voor bioscoopfilms. Zo mag een bioscoopfilm die is goedgekeurd voor twaalf jaar en ouder niet voor 20.00 uur op de buis te zien zijn. Een film geschikt voor zestien jaar en ouder mag niet eerder dan om 21.00 uur worden worden, een tijdstip dat vanaf 1 januari zelfs verschuift naar 22.00 uur.

Voor het onderzoek heeft het Commissariaat in juni 23 fragmenten geselecteerd, waaronder twee videoclips die door de muziekzender TMF werden uitgezonden. De beelden zijn ter beoordeling voorgelegd aan de Nederlandse Filmkeuring die normaal gesproken uitsluitend bioscoopfilms beoordeelt. In 21 gevallen concludeerde de keuring “dat de programma's ongeschikt waren voor jeugdige kijkers en op een te vroeg tijdstip werden uitgezonden”. Die conclusie ging ook op voor de twee geselecteerde videoclips van TMF.

Het Commissariaat wijst in het onderzoek op de eigen verantwoordelijkheid die de omroepen hebben bij het weren van geweld op een te vroeg tijdstip: “SBS6 en Veronica zullen nog fors moeten ingrijpen in hun programmering om aan die verantwoordelijkheid te voldoen,” schrijft het Commissariaat in zijn conclusies.

Als bijlage bij het onderzoek stuurt het Commissariaat een videoband mee met een compilatie van gewraakte geweldsfragmenten. Zo toont de band een fragment uit de Veronica-serie Burning Zone, door de keurders geschikt bevonden voor zestien jaar en ouder, waarin het verbranden van kinderen “zeer direct en luguber in beeld werd gebracht”, aldus het onderzoek. Bij een van de branden blijft een paar schoenen staan, waar de botresten nog uitsteken. SBS6 krijgt een uitbrander voor televisiefilms als Dirty Money, Ultimate Desire en Zero Tolerance, die alle begonnen om 20.25, terwijl ze door het brute geweldkarakter van de films geschikt werden bevonden voor zestien jaar en ouder.

Opvallend is dat de filmkeurders ook de talkshow van Jerry Springer, door SBS6 uitgezonden om 17.50 uur, geschikt verklaren voor kinderen van twaalf jaar en ouder. De Filmkeuring noemt de behandelde thema's “voor jeugdige kijkers onbegrijpelijk. Daarnaast is de voorbeeldfunctie die uitgaat van dit programma schadelijk: problemen worden besproken - niet opgelost - door middel van verbaal geweld dat fysiek geweld uitlokt”.

Een woordvoerder van SBS6 kan de zorgen van het Commissariaat wel begrijpen, maar vindt wel dat er met twee maten wordt gemeten. Buitenlandse omroepen worden in het onderzoek buiten beschouwing gelaten, terwijl die wel in Nederland te zien zijn, aldus de woordvoerder. Bovendien is er ruimte voor interpretatieverschillen over de vraag wat al dan niet geschikt is voor jeugdige kijkers.

Verder wijst de woordvoerder er op dat SBS6 inmiddels een interne gedragscode heeft ingevoerd, waardoor minder geweld op vroege tijdstippen te zien is.