Schmitz en Patijn krijgen steun van Kok

DEN HAAG, 1 NOV.Premier Kok heeft gisteren na afloop van de wekelijkse ministerraad zijn in het nauw gebrachte staatssecretarissen Schmitz (Justitie) en Patijn (Buitenlandse Zaken) in bescherming genomen.

Kok zei dat beide staatssecretarissen in de zaak van de teruggestuurde Iraaanse asielzoekers “gewetensvol en met een goede instelling hebben geopereerd”. De premier stelde dat het niet de bedoeling geweest kon zijn van Patijn en Schmitz de Kamer bewust informatie te onthouden. “Ik geloof niet dat zij de Kamer beentje wilden lichten. Dat komt toch altijd uit en dan ga je goed nat”, aldus Kok. Volgens hem was er sprake van een misverstand en heerst er over de 'monitoring' - het in de gaten houden van teruggestuurde Iraanse vluchtelingen door de Nederlandse ambassade - grote onduidelijkheid.

Uiterlijk dinsdag komt het kabinet met een brief waarin het duidelijkheid wil scheppen over het begrip 'monitoring'. “Er heerst nogal wat spraakverwarring rond deze term”, aldus Kok. Niet alleen de algemene veiligheidssituatie in een land moet met 'monitoring' worden bepaald, ook de individuele omstandigheden van een asielzoeker moeten onder de loep worden genomen. “Helaas is niet alles wat Nederland wenselijk vindt in Iran ook mogelijk.”

In het debat van donderdag had de Kamer zware kritiek op Schmitz en Patijn. Schmitz had de Kamer eerder dit jaar verkeerd ingelicht over de 'monitoring' in Iran. Zij stelde toen dat de ambassade continu in de gaten hield of de situatie daar veilig was. Deze week bleek dat de 'monitoring' al enkele maanden geleden was stopgezet. Dinsdag debatteert de Kamer verder over het optreden van beide bewindslieden. Daarbij is dan ook minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) aanwezig.

Volgens Kok is het is niet mogelijk volledige veiligheid te garanderen aan terug te sturen asielzoekers. Het volgen van hun lotgevallen na hun terugkeer stuit in landen als Iran op grote moeilijkheden, omdat de autoriteiten daar er niet altijd belang bij hebben om mee te werken, aldus Kok. Meer inzicht in de mogelijkheden van 'monitoring' kan het kabinet volgens hem helpen bij het uitstippelen van het beleid voor asielzoekers uit die landen.

Kok bestreed dat teruggezonden Iraniërs levensgevaar lopen doordat er de laatste maanden geen 'monitoring' was. Hij wees erop dat andere landen in die tijd ook asielzoekers naar Iran hebben teruggezonden.

Volgens Kok moet er ook worden gekeken naar de enorme stroom asielzoekers die Nederland zonder geldige documenten binnenkomt. Nederland moet in overleg met de andere Schengenlanden een eenduidig beleid voeren ten aanzien van asielzoekers zonder documenten. Tachtig procent van de asielzoekers die Nederland binnenkomen, komt via Schengenlanden.