Overbevolking

Onder de titel 'Dreigende overbevolking is een mythe' tracht Nicholas Eberstadt ons op de opiniepagina van 27 oktober bezorgd te maken over de gevolgen van het afnemende geboortecijfer in ontwikkelde landen.

Hij maakt onderscheid tussen prognoses en voorspellingen, een onderscheid dat volgens Van Dale niet bestaat. Hoe dan ook: Eberstadt houdt ons in het begin van zijn artikel voor dat alle voorspellingen hypothetisch zijn, een wijs standpunt.

Aan het eind is hij dat echter vergeten, waar hij apodictisch en apocalyptisch afsluit met een voor hem blijkbaar vaststaande 'mondiale ontvolking'. Bovendien maakt hij ons wijs dat we het in de toekomst zonder biologisch verwante leeftijdgenoten moeten doen.

Dat is niet waar: bij een reproductiefactor van 1,5 heeft iedereen gemiddeld één oom of tante, en gemiddeld twee generatiegenoten - broer, zus, neef of nicht. Helaas zijn we mondiaal nog zeer ver verwijderd van een reproductiefactor 1,5.

Dit soort verhalen zijn ergerlijk antropocentrisch en leggen het accent naar mijn mening precies waar het niet moet liggen. Het probleem is niet of er al dan niet overbevolking dreigt, het probleem is de reeds bestaande overbevolking. Als er 6 miljard orang oetans zouden zijn (of 6 miljard zebra's of wilde zwijnen), dan zouden we dat een plaag noemen. Waarom dan niet bij de homo sapiens?

Er zijn gewoon veel te veel mensen, een paar honderd miljoen zou net mooi zijn, dunkt me. De aardbol wordt echt niet groter dan hij nu eenmaal is. We zorgen voor verwoestijning, we branden oerbossen plat, we putten grondstoffen uit en we verpesten de dampkring. We claimen de hele beschikbare leefruimte en hebben zodoende alle dieren die even groot of groter zijn dan wij gereduceerd tot marginale aantallen in dierentuinen of wildparken.

Kortom: we maken een fraaie, gediversificeerde planeet steeds eenvormiger en onherbergzamer. Als er dan eindelijk eens een hoopvolle aanwijzing is op een kentering dan zouden we moeten juichen, en vooral niet bezorgd gaan doen over ordeproblemen als de betaalbaarheid van AOW of de sociale ontwrichting bij gebrek aan tantes.

    • S.M. Argelo