Mary McAleese; Een bruggenbouwer

LONDEN, 1 NOV. Het is niet voor het eerst dat de 48-jarige hoogleraar rechten Mary McAleese in het voetspoor treedt van Mary Robinson die de afgelopen zeven jaar het Ierse presidentschap bekleed heeft. Eerder volgde ze Robinson op als hoogleraar constitutioneel recht aan het Trinity College in Dublin.

Net als haar voorganger staat McAleese bekend als intellectueel, bekwaam, sociaal vaardig en een goed spreker. Maar in politiek opzicht zijn de verschillen tussen de twee vrouwen immens.

Robinson bedankte in 1985 voor de Labourpartij omdat ze het niet eens was met de Anglo-Ierse overeenkomst waarbij de Ierse republiek voor het eerst enige zeggenschap over Noord-Ierland werd gegund. Ze vond dat de beide regeringen zo'n akkoord niet tegen de wil van de Unionisten hadden mogen sluiten. Als liberale katholiek, getrouwd met een protestant, verdedigde ze niet het Ierse nationalisme, maar nam ze het op voor de protestantse meerderheid in Noord-Ierland. Als juriste ijverde ze voor rechten van homoseksuelen en voor legalisering van echtscheiding en abortus.

McAleese is een fervent nationalist en conservatief katholiek. Ze is geboren en getogen in Noord-Ierland en bekleedt één van de belangrijkste functies aan de Queen's University in Belfast. Ze geldt als boegbeeld van katholieke emancipatie in Noord-Ierland.

Als tiener ontsnapte ze aan een aanslag door een protestantse terreurorganisatie waarbij een buurman vermoord werd. Voor haar familie was dat destijds reden om de wijk Ardoyne, één van de beruchtste buurten van Belfast, te ontvluchten.

Na de universiteit maakte ze al snel een academische carrière in de republiek en ontwikkelde ze zich tot een bekende televisie-verschijning. Maar haar poging in 1987 om door te dringen tot het parlement als kandidaat van Fianna Fail, de grootste partij van Ierland, mislukte. Datzelfde jaar werd ze benoemd tot directeur van het Institute of Legal Studies aan de Queen's University in Belfast, een functie die nooit eerder door een vrouw en een katholiek was bekleed. Daarbij versloeg ze David Trimble, destijds lector, tegenwoordig leider van de Ulster Unionist Party, de grootste protestantse partij van Noord-Ierland.

McAleese heeft de Ierse katholieke bisschoppen als adviseur terzijde gestaan en zich in het verleden herhaaldelijk uitgesproken tegen scheiding en abortus. Maar de afgelopen jaren heeft ze ook felle kritiek geleverd op de “schunnige manier” waarop de kerk een aantal gevallen van seksueel misbruik van kinderen door priesters heeft proberen toe te dekken. Ze vindt dat ook vrouwen priester moeten kunnen worden.

'Bruggen bouwen' was het motto van haar verkiezingscampagne en ze heeft de afgelopen weken steeds opnieuw verklaard dat ze als president zal opkomen voor alle bevolkingsgroepen, onafhankelijk van religie of politieke gezindte.