Hoog cholesterol is wèl gunstig voor hoogbejaarden

Iedereen weet inmiddels wel dat een te hoog cholesterolgehalte niet goed is; het verhoogt de kans om voortijdig te overlijden aan hart- en vaatziekten. In The Lancet van 18 oktober laten medewerkers van de Leidse universiteit nu echter zien dat dit voor mensen boven de 85 jaar anders ligt.

De Leidse onderzoekers registreerden tien jaar lang alle sterfgevallen in een groep van 724 mensen van 85 jaar en ouder bij wie regelmatig de totale cholesterolconcentratie in het bloed werd bepaald. (Het ging hier eigenlijk om een onderzoek naar het verband tussen bloedgroep-antigenen en de menselijke levensduur, de zogenoemde Leiden 85-plus study.) In de onderzoeksperiode overleden 642 van de oorspronkelijke deelnemers. Anders dan bij mensen op middelbare leeftijd bleek er een omgekeerd verband te bestaan tussen het cholesterolgehalte en de kans om te overlijden: bejaarden met het hoogste cholesterolgehalte (meer dan 6,5 mmol per liter bloed) hadden 38% minder kans om te overlijden dan degenen met een laag cholesterol (minder dan 5,0 mmol/L). Ook de tussenliggende groep met een matig verhoogd cholesterolgehalte had een lagere kans om te sterven: 22%. Iedere stijging van het totale cholesterolgehalte met één millimol per liter bloed kwam ongeveer overeen met een afname van 15% in de sterfte.

Onder de stokoude bejaarden waren hartinfarcten en hersenbloedingen de belangrijkste doodsoorzaak, net als bij mensen van middelbare leeftijd. Hoe hoog of hoe laag hun cholesterolconcentratie was, deed er in dit geval niet meer toe. De kans om te overlijden aan andere doodsoorzaken, zoals kanker, luchtwegaandoeningen en infectieziekten, was echter veel lager bij de groep bejaarden met een hoog cholesterol. Een hoog totaal cholesterolgehalte is dus bij stokoude bejaarden geen extra risicofactor meer voor hart- en vaatziekten en blijkt juist samen te gaan met een langer leven.

De Leidse onderzoekers hebben het cholesterolgehalte bij hun groep stokoude mensen ook nog vergeleken met dat van deelnemers aan de zogenoemde Zutphen-study, mannen van gemiddeld 60 jaar oud. Het bleek dat onder die Zutphense mannen het cholesterolgehalte duidelijk hoger was dan onder de hoogbejaarden in Leiden. Dat kan wijzen op een selectieve overleving: individuen met een hoog cholesterolgehalte die de middelbare leeftijd overleven, hebben daar een zekere mate van weerstand tegen.