Eerste uit Noord-Ierland; Ieren kiezen McAleese als president

LONDEN, 1 NOV. Voor het eerst in de geschiedenis hebben de bewoners van de Ierse republiek een Noord-Ier tot president gekozen. De 48-jarige Mary McAleese uit Belfast volgt Mary Robinson op, die overstapt naar de Verenigde Naties.

De kandidaat van Fianna Fail, de grootste partij van Ierland, kreeg al in de eerste ronde 45,2 procent van de voorkeurstemmen, zo bleek gisteravond bij de telling. Ze liet de vier andere kandidaten ver achter zich. Haar naaste rivale, Mary Banotti, kandidaat van Fine Gael, haalde 29,3 procent van de stemmen. Rosemary Scallon, beter bekend als 'Dana', eerste Ierse winnares van het Eurovisie songfestival, werd derde met 13,8 procent.

De opkomst was met 47,6 procent de laagste in de Ierse geschiedenis.

De verkiezing van een katholieke Noord-Ierse nationalist tot president van Ierland heeft volgens waarnemers onmiddellijk consequenties voor het vredesproces in Noord-Ierland. De positie van de katholieke, nationalistische minderheid in de Britse provincie wordt erdoor versterkt. Tegelijkertijd komt daardoor de protestante, unionistische meerderheid in Noord-Ierland nog verder onder druk.

De verkiezing van McAleese laat ook zien dat de meeste Ieren niet meer huiverig staan tegenover Noord-Ierland en dat ze zich niet meer schamen om zich openlijk te bekennen tot een Ierse hereniging. In de jaren tachtig hadden de Ieren zich steeds verder gedistantieerd van Noord-Ierland, in een reactie op de terreur die het Britse deel van het Ierse eiland verscheurde. Het geweld van het verboden Ierse republikeinse leger (IRA) had het ideaal van een verenigd Ierland in diskrediet gebracht. Maar sinds het staakt-het-vuren van de IRA - eerst in 1994 en opnieuw deze zomer - is het maatschappelijk weer aanvaardbaar om onvoorwaardelijk constitutioneel nationalist te zijn. Bij de presidentsverkiezingen van zeven jaar geleden kreeg de kandidaat van Fine Gael nog de minste stemmen omdat hij afkomstig was uit Noord-Ierland.

McAleese is tijdens de campagne in opspraak gekomen omdat gestolen documenten suggereerden dat ze sympathiseerde met Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA. Die onthulling, overigens met klem door haar ontkend, heeft haar populariteit niet geschaad.