Vredesmacht blijft 'nog jaren' in Bosnië

SARAJEVO, 31 OKT. Het is “uitgesloten” dat de NAVO-vredesmacht SFOR zich volgens plan midden volgend jaar uit Bosnië kan terugtrekken; de vredesmacht moet nog zeker vijf jaar in Bosnië blijven.

Dat zei gisteren de internationale gezant voor Bosnië, Carlos Westendorp, in een vraaggesprek met het persbureau AP. Hij zei niet zozeer bang te zijn dat na een vertrek van de 30.000 militairen van SFOR in Bosnië de Serviërs en de moslims en Kroaten elkaar weer naar de keel vliegen. Wel echter verliezen bij een vertrek van SFOR de internationale bemiddelaars die toezicht houden op het vredesproces de militaire ruggesteun en de logistieke mogelijkheden die ze nu wel hebben en die ze volgens Westendorp ook nodig hebben om vooruitgang in het vredesproces af te dwingen.

“Als de Amerikanen zich terugtrekken, doen de Europeanen dat ook en dan kunnen internationale organisaties hier niet meer werken”, aldus Westendorp. Daarom zou de vredesmacht nog twee tot vijf jaar in Bosnië moeten blijven.

Westendorp maakte duidelijk in de naaste toekomst harder te zullen optreden tegen dwarsliggers in het vredesproces. Hij maakte ook duidelijk waarom: de Amerikanen moeten ervan worden overtuigd na midden volgend jaar hun soldaten in Bosnië te houden; het Congres zal zich daartoe uitsluitend laten overhalen als aanwijsbare vooruitgang wordt geboekt in het vredesproces.

Volgens Westendorp zijn de afgelopen maanden al een paar belangrijke doorbraken geboekt in het vredesproces. Maar hij gaf toe dat er nog veel moet gebeuren op het gebied van de herstructurering van de media en van de politiemachten in Bosnië en dat de drie partijen het nog steeds niet eens zijn geworden over de wetten op het staatsburgerschap, de paspoorten en de vlag.

Westendorp identificeerde Momcilo Krajišnik als “een van de belangrijkste obstakels” in het vredesproces. Krajišnik, co-president van Bosnië, leidt bij de Bosnische Serviërs de ultraradicalen; hij is een vriend en medewerker van de wegens oorlogsmisdaden gezochte Radovan KaradziEÉc.

Westendorp zei Krajišnik nog twee maanden de tijd te geven; dan moet hij meewerken met het vredesproces. Weigert hij dat, dan kan hij opstappen. “Ik ben de ultieme autoriteit bij de interpretatie van vredesakkoorden en dat betekent dat ik ook mijn eigen bevoegdheden kan interpreteren. Ik geef hem [Krajišnik] deze twee maanden nog een laatste kans. Als Krajišnik niet over de brug komt, zeg ik: bye-bye meneer Krajišnik”, aldus Westendorp.

President Clinton heeft nog geen besluit genomen over de vraag of Amerikaanse soldaten na medio volgend jaar in Bosnië blijven, maar bestudeert alle opties. Dat zei gisteren de onderminister van Buitenlandse Zaken Strobe Talbott. (AP, Reuter)